Berberis vulgaris ve Berberis thunbergii türlerinin farklı çözücüler ile elde edilen ekstraktlarının biyokimyasal özelliklerinin karşılaştırılması

Bu tez çalışmasında, Berberidaceae familyasına ait Berberis vulgaris ve Berberis thunbergii türlerinin farklı kurutma yöntemleri ve farklı çözücüler ile ekstraktları elde edilmiştir. Elde edilen bu 18 farklı ekstrakt, toplam antosiyanin bileşen analizi, toplam fenolik bileşen analizi, DPPH analizi, renk analizi, pH analizi, antimikrobiyal ve antifungal analizleri ile test edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, kullanılan çözücülerin ve ekstraksiyon yöntemlerinin, ekstraktların kimyasal bileşimleri ve çözünürlükleri üzerinde önemli etkileri olduğunu göstermiştir. Her iki türden elde edilen ekstraktlar, özellikle yüksek fenolik içerikleri, güçlü antioksidan aktiviteleri ve yüksek antimikrobiyal etkileri ile dikkat çekmiştir. Yapılan kimyasal analizler sonucunda; B. thunbergii türünün, vakumlu etüvde kurutularak etil alkol ile hazırlanan ekstrakt örneğinin antosiyanin değeri 0,2233 mg cy-3glu/mg olarak tespit edilmiştir ve diğer örnekler arasında en yüksek antosiyanin değerine sahiptir; B. thunbergii türünün etüvde kurutularak etil alkol ile hazırlanan ekstrakt örneği 220,7 mg GAE/g kuru madde olarak diğer örnekler arasında en yüksek TPC değerini göstermiştir. B. thunbergii türünün etüvde kurutularak saf su ile hazırlanan ekstrakt örneği için elde edilen %40,68 değeri, bu örneğin yüksek bir antioksidan aktiviteye sahip olduğunu göstermiştir. Yapılan renk analizleri sonucunda; B. thunbergii türünün, etüvde kurutularak dietil eter ile hazırlanan ekstrakt örneği için L* değeri 32,53 olarak belirlenmiş ve bu grup en yüksek parlaklık değerlerinden birine sahiptir, bu da ekstraktın görece açık renkli olduğunu göstermiştir. B. thunbergii türünün, etüvde kurutularak saf su ile hazırlanan ekstrakt örneği için ölçülen 2,49 'a' değeri, bu örneğin kırmızıya yakınlığını göstermiş ve B. thunbergii türünün, etüvde kurutularak dietil eter ile hazırlanan ekstrakt örneği için ölçülen 3,41 'b' değeri, bu örneğin güçlü bir şekilde sarı tonlarında olduğunu göstermiştir. pH analiz sonuçları değerlendirildiğinde, özellikle B. thunbergii türünün, etüvde kurutularak dietil eter ile hazırlanan ekstrakt ve B. thunbergii türünün, oda sıcaklığında kurutularak dietil eter ile hazırlanan ekstrakt örneklerinin pH değerleri (sırasıyla 1,70 ve 1,74) oldukça düşük çıkarak, bu örneklerin oldukça asidik olduğunu göstermiştir. Bu çalışmada, B. vulgaris ve B. thunbergii türlerinden farklı yöntemlerle elde edilen ekstrakların dört farklı bakteri üzerinde, disk difüzyon yöntemi ile antimikrobiyal etkileri incelenmiş ve B. thunbergii türünün, etüvde kurutularak etil alkol ile hazırlanan ekstrakt örneği 31,2 mm ölçülen zon çapı değeri ile Staphylococcus aureus üzerinde en yüksek antimikrobiyal etkiyi göstermiştir. Disk difüzyon yöntemi kullanılarak yapılan antifungal analizler sonucunda ise örnekler arasında B. thunbergii türünün, etüvde kurutularak etil alkol ile hazırlanan ekstrakt örneği 28,98 mm ölçülen zon çapı değeri ile Aspergillus flavus üzerinde en yüksek antifungal etkiyi göstermiştir. Bu çalışmanın sonuçları değerlendirildiğinde kullanılan çözücülerin ve kurutma yöntemlerinin, ekstraktların kimyasal bileşimleri ve çözünürlükleri üzerinde önemli etkileri olduğu düşünülmektedir. Her iki türden elde edilen ekstraktlar, özellikle yüksek fenolik içerikleri, güçlü antioksidan aktiviteleri ve yüksek antimikrobiyal etkileri ile dikkat çekmiştir. Bu, bitkilerin serbest radikallerle mücadelede etkili olabileceği, oksidatif strese karşı koruma sağlayabileceği ve doğal antimikrobiyal bileşikler içerdiği anlamına gelebilmektedir. Elde edilen bulgular, Berberis ekstraktlarının sağlık, gıda ve farmasötik sanayilerinde potansiyel kullanımlarını desteklemekte ve bu türlerin fonksiyonel gıda bileşenleri olarak geliştirilmesi için bilimsel bir temel oluşturmaktadır.