Beşinci sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde sözlü tarih kullanımına ilişkin görüşleri üzerine bir inceleme

Sözlü tarih, tarihin daha iyi anlaşılabilmesi için araştırmalarda sıkça kullanılan yeni eğilimlerden biri olmuştur. Her bireyin yaşam anlatısının tarihsel kayda katkıda bulunduğu varsayımına dayanarak sözlü tarih, beşeri bilimler alanındaki tüm fırsatlardan yararlanır ve böylece disiplinler arasında daha fazla işbirliğini teşvik eder. Tarihsel düşünme becerileri, geleneksel yöntemleri aşarak tarih öğretiminde çok önemli hale gelmiştir. Öğrenciler aktif olarak bilgi oluştururken öğretmenler kişiselleştirilmiş yaklaşımlarla onlara rehberlik etmektedir. Öğretimde sözlü tarih yöntemini kullanmak, geçmiş olayları şimdiki deneyimlerle birleştirerek bilişsel ve duyuşsal becerilerin geliştirilmesine yardımcı olmaktadır. Araştırmanın amacı beşinci sınıf öğrencilerinin Sosyal Bilgiler dersinde sözlü tarih kullanıma ilişkin görüş ve deneyimlerinin incelenmesidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışma 2022-2023 eğitim öğretim yılı güz dönemi içerisinde beşinci sınıf "kültür ve miras" öğrenme alanında "kültürel öğelerin, insanların bir arada yaşamasındaki rolünü analiz eder" konusunun işlenişinde sözlü tarih yönteminin kullanılması doğrultusunda oluşturulmuştur. Çalışma grubu Afyonkarahisar ili Sandıklı ilçesinde bulunan resmi bir ortaokulda 5.sınıfta öğrenim görmekte olan 8 kadın 6 erkek olmak üzere toplam 14 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma Afyonkarahisar ili Sandıklı ilçesinde bulunan resmi bir ortaokulda gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Öğrencilerle gerçekleştirilen görüşmeler ile elde edilen veriler içerik analiziyle çözümlenmiştir. Bulgular tablolaştırılarak frekanslarla sunulmuştur. Çalışma sonucunda elde edilen bulgulardan hareketle sözlü tarih yöntemiyle tarihi bilgiye ulaşmanın, öğrencilerin tarih algılarında olumlu değişiklikler yarattığı anlaşılmıştır. Tarihi kanıtlara ulaşmanın farklı yollarını deneyimleriyle öğrenen öğrencilerin bu çalışma aracılığıyla anlama, dinleme, soru sorma, iletişim kurma gibi alanlarda gelişim gösterdikleri ortaya çıkmıştır. Fakat öğrencilerin kaynak kişiye ulaşmakta ve onları sözlü tarih çalışması yapmaya ikna etme sürecinde zorluk yaşadıkları tespit edilmiştir. Ulaşılan bulgular, yaşanan aksaklıklara rağmen sözlü tarih yöntemiyle yapılan çalışmanın amaca ulaşmada başarılı olduğunu ortaya koymaktadır.