Betonarme binalarda çarpışma etkisinin sarsma masası deneyleri ile incelenmesi ve deneysel yöntemlere dayalı hasar tespiti

Bu tez çalışmasında, sarsma masası üzerinde gerçekleştirilen deneyler ile binaların farklı çarpışma türleri için çarpışma davranışlarının belirlenmesi, çarpışma sonrası oluşan hasarların binaların performanslarına olan etkilerinin deneysel yöntemler kullanarak incelenmesi ve çarpışma etkilerini azaltmak için kullanılabilecek uygun yöntemlerin araştırılması amaçlanmıştır. Tez kapsamında, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Yapı Sağlığı İzleme Laboratuvarında bulunan sarsma masasının kapasitesi göz önünde bulundurularak 1/2 ölçekli betonarme düzlem çerçeve bina modelleri kullanılmıştır. Binalar arasındaki çarpışma davranışının incelendiği deneysel çalışmalar iki kısımdan oluşmaktadır. İlk kısımda, deney düzeneğinin, seçilen yer hareketlerinin ve ölçüm sistemlerinin uygunluğunun değerlendirilmesi için 2 adet betonarme deney numunesi kullanılarak pilot deneyler gerçekleştirilmiştir. İkinci kısımda, 5 adet betonarme deney numunesi kullanılarak farklı çarpışma türlerinin dikkate alındığı çarpışma deneyleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca her sarsma masası deneyi öncesinde ve sonrasında, çevresel titreşim testleri ile dinamik karakteristikler deneysel olarak belirlenmiş ve hasar tespit çalışmaları yürütülmüştür. Frekans değişimleri ile yürütülen hasar tespit çalışmalarının yanı sıra mod şekillerindeki değişimleri dikkate alan hasar tespit yöntemleri de bu çalışmada kullanılmıştır. Deneyler neticesinde çarpışmanın betonarme yapıların yapısal tepkilerini önemli ölçüde artırdığı, çarpışma türlerinin yapısal hasarlar üzerinde önemli etkilerinin olduğu ve çarpışma bölgelerinde kullanılan kauçuk levhaların çarpışma nedeniyle oluşan yapısal tepkileri önemli ölçüde azalttığı tespit edilmiştir.