Betonarme veya çelik konstrüksiyon olarak imal edilen içmesuyu arıtma tesislerinin ilk yatırım maliyeti açısından karşılaştırılması

Devlet kurumları tarafından ihale edilen ve genelde yerleşim merkezine hizmet etmek için tasarlanan içme ve atık su arıtma tesisleri betonarme yapı olarak inşa edilmektedir. Gelenekselleşmiş bu sürece tip proje uygulamalarının ve betonarme tesislerin inşaat maliyetlerinin daha düşük olduğuna yönelik yaygın kanının etkisi vardır. Çevre yönetimi konusunda gelişmekte olan ülkemizde içmesuyu arıtma tesisleri sayısındaki artış göz önüne alındığında arıtma tesisini inşa edecek ve içmesuyu şebekesini cazibe ile besleyecek, kullanılabilir alan bulmaktaki zorluklar; yüksek kotların bulunduğu alanların orman arazisi veya ağaçlık bölge olması, zorunlu bir hizmet olan arıtma tesislerinin yapımı için bu arazilerin tahrip edilmesinin kaçınılmaz olması giderek önem kazanmaktadır. Ayrıca inşa edilen arıtma tesislerinin geniş bir alanı kaplaması fazladan kazı yapılmasını gerekli hale getirmektedir. Bahsedilen kabuller ve sorunlar göz önüne alındığında arıtma tesislerinin yapım maliyetlerini düşürmek, tesisin kapladığı toplam alanı küçülterek gerekli alanı azaltmak, yeşil alan tahribatını en aza indirmek ve yeni teknolojileri uygulamaya geçirmek için arıtma tesislerinde betonarme yapılar yerine çelik konstrüksiyon yapıların kullanılması araştırılması gereken alternatiflerden birisidir. Yapılan tez çalışmasında betonarme ve paslanmaz çelik konstrüksiyon yapılarının inşaat ve mekanik maliyetleri karşılaştırılmıştır. 10,000 m3/gün, 40,000 m3/gün, 200,000 m3/gün ve 350,000 m3/gün kapasiteye sahip arıtma tesislerinin hızlı-yavaş karıştırıcı, yavaş karıştırıcı dağıtım yapısı, durultucu ve filtre ünitelerin betonarme olarak tasarlanması durumunda inşaat ve mekanik ekipman maliyetleri ile aynı ünitelerin paslanmaz çelik malzemeden yapılması durumunda inşaat ve mekanik maliyetleri 2017 birim fiyatlarına göre karşılaştırılmıştır. İşletme maliyetleri, amortisman vs. bu çalışma kapsamında dikkate alınmamıştır. Çalışma sonucunda; çelik konstrüksiyon yapıların inşaat ve mekanik toplam maliyetinin, betonarme imal edilen yapılara göre daha az olduğu görülmüştür.