Betonarme yapılarda kullanılan sismik yalıtım sistemlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi

Dünyanın oluşumundan bu zamana kadar sismik hareketler sürekli olarak etkili olmuştur. Bazen büyüklüğü ve şiddeti hissedilmeyecek kadar az olurken bazen de çok yüksek büyüklükte ve şiddette gerçekleşmiş ve birçok can ve mal kaybına sebep olmuştur. Ülkemiz dünyada bu sismik hareketlerin aktif olarak gerçekleştiği bir bölgede yer almaktadır. Ülkemizin alan bakımından %92' si nüfus bakımından ise %95' i deprem kuşağı üzerinde bulunmaktadır. Yurdumuz, eski zamanlarda olduğu gibi günümüzde de ciddi depremlerle karşılaşmış ve bu depremler çok fazla can ve mal kaybına neden olmuştur. Dünyada ve ülkemizde engellenemez doğal afetler arasında yer alan depremlerin etkilerini en aza indirmek için geleneksel yapılar üzerinde birçok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmalar sonucu ortaya çıkan teknikler her ne kadar etkili olsa da yapıların depremden korunması ihtiyacını tam olarak karşılayamamıştır. Gelişen teknolojinin de yardımıyla daha ileri izolasyon yöntemleri ortaya atılmıştır. Bu yöntemlerde amaç, sadece yapının yıkılmasını engellemek değil aynı zaman da yapının devamlılığını sağlamaktır. Bu yöntemlere sismik izolasyon yöntemleri adı verilmektedir. Bu çalışmamızda klasik yapı tasarımının dezavantajları, sismik izolasyon yöntemlerinin gelişimi, sismik izolasyon yöntemlerinin dünyada ve ülkemizdeki uygulamaları, yapılarda kullanılan sismik izolasyon yöntemleri, sismik izolasyon sistemlerinden pasif kontrol, aktif kontrol, yarı-aktif kontrol ve karma kontrol sistemlerinin çeşitlerinden bahsedilmiş ve bu yapılan uygulamalar detaylıca incelenmiştir. Sonlu elemanlar yöntemiyle SAP2000 programında 5 katlı bir betonarme yapı ankastre mesnetli olarak tasarlanmıştır. Bu yapıya, ayrı ayrı sırasıyla izolatör ve sönümleyici eklenerek bu yöntemlerin yapıya etkileri hesaplanmıştır. İlk 5 periyoda göre, yer değiştirmeleri, maksimum ve minimum moment ve kesme kuvvetleri hesaplanmış ve bu sonuçlar ankastre mesnetli yapının sonuçlarıyla karşılaştırılmıştır. Analiz sonuçları incelendiğinde izolatör ve sönümleyicinin klasik yönteme göre yapıyı daha güvenli tarafta bıraktığı hesaplamalarımızda görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Sismik izolasyon sistemleri, Aktif kontrol, Pasif kontrol, Betonarme yapılar, Periyot