Beyaz çay (Camellia sinensis L.)'ın Drosophila melanogaster'de bazıantineoplastiklerin neden olduğu mutajenik etki üzerine koruyucu etkisinin araştırılması

Beyaz çay, dünyada sudan sonra en fazla tüketilen içecek olan çay (Camellia sinensis L.) bitkisinin henüz tam olarak olgunlaşıp açılmamış beyaz tüylerle kaplı yapraklarından soldurma, fırınlama ve fermantasyon gibi işlemlerden geçmeden hazırlanan formudur. Bu çalışmada Drosophila melanogaster'de Somatik Mutasyon ve Rekombinasyon Testi (SMART) ile Beyaz Çay (BÇ)'ın Streptozotosin (STZ) ve Siklofosfamid (SF) isimli iki farklı alkilleyici özellikteki antineoplastik kanser ilacının oluşturduğu genotoksik etkiye karşı antigenotoksik etkinliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. SMART uygulanırken D. melanogaster'in genomunda çekinik flare (flr3) ve çoklu kanat kılı (mwh) belirleyici genlerini taşıyan iki farklı mutant soyu kullanılmıştır. Bu iki mutant soy arasında yapılan çaprazlamalar sonucu elde edilen 72±4 saatlik trans-heterozigot larvalar, farklı konsantrasyonlarda (0,625; 1,25; 2,50 ve 5 mg/mL) beyaz çay ekstresi ile kronik olarak beslenmiştir. Yapılan bu ön çalışma sonucunda beyaz çayın hiçbir konsantrasyonda genotoksik etki göstermediği belirlenmiştir. Çalışmamızın diğer bölümünde LD50 değerleri (STZ:0,25 mg/mL, SF:2,5 mg/mL) bulunan iki ilacın da oldukça yüksek genotoksik etkiye sahip oldukları belirlenmiştir (p<0,05). Daha sonra farklı konsantrasyonlarda BÇ ekstresi ile kanser ilaçları eş zamanlı olarak larvalara uygulanmıştır. Elde edilen verilerden BÇ ekstraktının konsantrasyon artışına bağlı olarak kanatlarda benek oluşumunu sağlayan mutasyonları baskılayarak Klon İndüksiyon Frekanslarını (KİF) tüm uygulama gruplarında önemli derecede azalttığı belirlenmiştir. Ayrıca beyaz çayın kanser ilaçlarının oluşturduğu genotoksik etkiyi hangi oranlarda azalttığının tespiti için yapılan %İnhibisyon oranları incelendiğinde 0,25STZ+2,5BÇ uygulama grubunda bu oranın %55,79; 2,5SF+5BÇ uygulama grubunda ise %60,00 olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak kanser tedavilerinde kullanılan Streptozotosin ve Siklofosfamid ilaçlarının sağlıklı hücrelerde de genotoksik etkiler yaratabileceği bu etkilerin ise beyaz çay tüketimi ilavesiyle azaltılabileceği kanaatine varılmıştır.