Beyin sisi ile kronik hastalık görülme sıklığının değerlendirilmesi

Cemek E. Beyin Sisi ile Kronik Hastalık Görülme Sıklığının Değerlendirilmesi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Tıpta Uzmanlık Tezi, Eskişehir, 2024 Beyin sisi ya da beyin bulanıklığı, bir tanı olmamasına ve bu durumun ölçülebilir bir metodu bulunmamasına rağmen hastaların algılanan semptomlarının toplanması bilim camiasında büyük ilgi görmüştür. Bulanıklık yaşanılan anlar, odaklanma ve mental keskinlikte azalma, düşünmede ve çoklu görev yapabilmede zorlanma, konsantrasyon ve konuşma güçlüğü gibi durumlarla karşımıza çıkan bu durumun fizyolojisini açıklayan birçok tetikleyici etken ve tedavisi için birçok yöntem bulunmaktadır. Beyin sisinin birçok kronik hastalıkla bağlantısı var gibi görünmektedir; ancak SARS-CoV 2 salgınından sonra daha çok görülmeye başlanmış ve hakkında çalışmalar, araştırmalar yapılmaya başlanmıştır. Biz de çalışmamızda, sık görülen veya her an karşımıza çıkabilecek olan kronik hastalıklar ile beyin sisinin birlikteliğini araştırmayı amaçladık. Kesitsel-tanımlayıcı şekilde gerçekleştirilen çalışma Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği polikliniğine başvuran 422 hasta üzerinde yapıldı. Katılımcılara sosyodemografik bilgileri ve beyin sisi bulgularını sorgulayan sorulardan oluşan anket formu uygulandı. Araştırmanın sonucunda bireylerin beyin sisi ölçeği toplam puanı 68,1±22,1 ortalama değerinde bulundu. Alt boyutlarının skorları incelendiğinde bilişsel semptomlar 37,3±13,1; fiziksel semptomlar 19,4±7,0; psikolojik semptomlar ise 11,3±4,5 olarak bulundu. Elde ettiğimiz sonuçlara göre beyin sisi ile kronik hastalıkların çok sık birliktelik göstermediğini bulduk; ancak bir takım hastalıklarla daha sık görüldüğünü söylemek mümkün. Hangi kronik hastalıklarla daha sık ve kesin bir birliktelik gösterdiğini anlayabilmek için yapılacak yeni araştırmalara ve geniş örneklem kümelerine ihtiyaç var gibi görünmektedir. Beyin sisi geri dönüştürülebilir bir durumdur. Hastaların mevcut hastalıklarının tedavisi yeterli yapılabilirse, düzenli bir şekilde takip edilirse uygun tanı ve tedavi ile beyin sisi bulguları düzeltilebilir. Yeterli tedavi verilmez ve mevcut patolojiler ilerlerse veya oluşacak nöroinflamasyonun önüne geçilemezse kalıcı hasarlar meydana gelebilir. Bu yüzden kronik hastalığı olan bireyler rutin kontrollerini aksatmamalı, takip ve tedavilerini düzenli bir şekilde yaptırmalıdırlar. Anahtar Kelimeler: beyin sisi, inflamasyon, kognitif fonksiyon, kronik hastalık