Bilateral kavernöz sinir hasarlı sıçanlarda gelişen erektil disfonksiyon üzerine klorojenik asidin terapötik etkisinin araştırılması

Radikal prostatektomi, lokalize prostat kanseri tedavisinde yaygın olarak uygulanan bir cerrahi yöntemdir. Ancak bu işlem sırasında kavernöz sinirlerin (KS) hasar görmesi, postoperatif dönemde sık karşılaşılan erektil disfonksiyona (ED) yol açmaktadır. ED, erkeklerin yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyen, multifaktöriyel etiyolojiye sahip önemli bir klinik problemdir. Patofizyolojisinde sinir hasarı, oksidatif stres, inflamasyon ve fibrozis yer almaktadır. KS hasarı sonrası gelişen oksidatif stres ve inflamatuar süreçler, endotel disfonksiyonu ve düz kas bozulmasıyla penil doku bütünlüğünün kaybına neden olmaktadır. Klorojenik asit (KA), kahve çekirdekleri başta olmak üzere birçok bitkisel kaynakta bulunan doğal bir fenolik bileşiktir. Antioksidan ve anti-inflamatuar etkileriyle öne çıkan KA, özellikle NRF2/HO-1 sinyal yolunu aktive ederek oksidatif strese karşı hücresel savunmayı artırır ve inflamatuar sitokin ekspresyonunu baskılar. Bu özellikleriyle KA, potansiyel bir nöroprotektif ve antifibrotik ajan olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmada, bilateral kavernöz sinir hasarı (BKSH) oluşturulan sıçan modelinde KA'nın NRF2/HO-1 yolu üzerinden erektil fonksiyon üzerine olası koruyucu ve iyileştirici etkileri fonksiyonel, histopatolojik ve moleküler düzeyde incelenmiştir. Wistar albino cinsi 30 erkek sıçan, kontrol, BKSH-kontrol ve KA (10, 30, 100 mg/kg) tedavi gruplarına ayrıldı. KA, intraperitoneal olarak uygulandı. Cerrahiden 14 gün sonra İntrakavernöz Basınç ve ortalama arter basıncı ölçülerek Maksimum İntrakavernöz Basınç / Ortalama Arter Basıncı ve Toplam İntrakavernöz Basınç / Ortalama Arter Basıncı oranları hesaplandı. ELISA ile IL-6, TNF-α ve malondialdehit düzeyleri belirlendi. Histopatolojik inceleme Masson Trikrom boyama ile, protein düzeyleri Western Blot yöntemiyle değerlendirildi. KA tedavisi, BKSH sonrası penil dokuda oksidatif stresi baskılayıp NRF2 ve HO-1 ekspresyonunu artırmış; kolajen birikimi ve düz kas oranı gibi fibrozis belirteçlerini anlamlı şekilde azaltmıştır. Bu etkilerin doz bağımlı olduğu gözlenmiştir. Sonuç olarak, KA'nın Nrf2/HO-1 yolunu aktive ederek oksidatif stres ve inflamasyonu baskıladığı, penil dokuyu koruyarak erektil fonksiyonu iyileştirdiği gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Erektil disfonksiyon, klorojenik asit, kavernöz sinir hasarı, NRF2/HO-1, oksidatif stres, radikal prostatektomi