Bilim ve sanat merkezlerinde uygulanan programların öğrenci veli ve öğretmen beklentilerine göre değerlendirilmesi

Bu çalışma, Bilim ve Sanat Merkezlerinde uygulanan programların öğrenci, öğretmen ve veli beklentilerine göre değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Tyler'ın Hedefe Dayalı Program Değerlendirme modeli esas alınarak, programların hedeflerine ulaşma düzeyi, katılımcıların beklentilerinin karşılanma düzeyine göre değerlendirilmiştir. Araştırma 2020-2021 ve 2021-2022 eğitim-öğretim yılları içinde 5 farklı ilde (Aksaray, Kırşehir, Kırıkkale, Nevşehir, Niğde) bulunan Bilim ve Sanat Merkezinde lise düzeyinde öğrenim gören öğrenci, veli ve bu kurumlarda görev yapan öğretmenlerle yürütülmüştür. Araştırma örneklemini belirlemede hem nicel hem de nitel aşamada amaçlı örnekleme yöntemlerinden tipik örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada nicel ve nitel yöntemin birlikte kullanıldığı açıklayıcı karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen BİLSEM Programlarına Yönelik Öğrenci Öğretmen ve Veli Beklentileri Değerlendirme Ölçeği, nitel verileri ise yine araştırmacı tarafından hazırlanan BİLSEM Programları Değerlendirme Formu ile elde edilmiştir. Nicel verilerin istatistiksel olarak değerlendirilmesinde SPSS istatistik programı kullanılmış, betimsel istatistiksel frekans ve yüzde çözümlemeler, aritmetik ortalama, standart sapma, t-testi, tek yönlü varyans analizi ve LSD Alpha Testi hesaplanmıştır. Nitel verilerin analizinde MAXQDA programı kullanılmış ve veriler içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonuçları genel olarak ele alındığında, BİLSEM programlarına yönelik beklentilerin karşılandığı, programların öğrencilerin sosyal, kişisel ve yaratıcılık becerilerini geliştirdiği konusunda öğrenci, öğretmen ve velilerin hemfikir olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin, öğrencilerin derse devam etme, etkinliklere aktif katılım ve ilgi ve istek konularındaki beklentilerinin karşılanmadığı, velilerin ise çocuklarının yetenek alanlarında uzmanlık kazanma ve gayretli olma beklentilerinin karşılanmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin velilerden BİLSEM'in kuruluş amacı ve işleyişi ve özel yeteneklilik konusunda bilgi sahibi olmalarına yönelik beklentileri karşılanmamıştır. Öğrencilerin anne babalarından beklentileri, kendilerine hem maddi hem de manevi olarak destek olmasıdır. Öğrencilerin yönetimden karşılanan beklentileri anlayış, öğretim ihtiyaçlarının karşılanması, sosyal etkinlik ve proje çalışmalarının desteklenmesi olurken, zengin donanım, sosyal etkinlik ve ders programının esnek olması ise karşılanmayan beklentilerdir. Öğretmenlerin BİLSEM yönetimlerinden beklentileri adil yönetim, akademik destek, mesleki eğitim olarak sıralanmaktadır. Veliler yönetimden karşılanan beklentileri iletişim, bilimsel çalışmalar, ihtiyaçların karşılanması ve bilgilendirme olurken, karşılanmayan beklentiler ise yeterli kaynak, iletişim, ilgi ve rehberlik hizmeti olmuştur.