The role of cognition and culture in the production and interpretation of L2 English nominal compounds

Bu çalışma, ikinci dil olarak İngilizce ad bileşiklerinin üretimini ve anlamdırılmasını etkileyen faktörleri araştırmaktadır. Çalışma, anadilin biçimsel tipolojisinin (adsıl bileşik yapısıyla sınırlı) yabancı dil olarak İngilizce ad bileşiklerinin üretiminde form bazındaki etkisine (Lardiere, 1995) ek olarak iki faktör daha önermektedir: gerçek dünya bilgisi ve kültür. Anlamlandırma sürecine bilişsel dilsel bir bakış açısıyla yaklaşılmaktadır. Çalışma, yabancı dil öğrencilerininin anlamlandırma sürecini şematik bir görüş ile analiz ederek (Langacker, 1987), yabancı dil öğrencilerinin ikinci dil olarak İngilizce ad bileşiklerini anlamlandırmasının bilişsel şemalar (çalışmada ele alınan ismiyle gerçek dünya bilgisi) tarafından etkilendiğini savunmaktadır. Başka bir ifadeyle, gerçek dünya bilgisi şematik bir açıdan incelenerek bilişsel şemaların bir parçası olarak ele alınır. Ayrıca çalışma, öğrencilerin gerçek dünya bilgisine ek olarak, ikinci dil olarak İngilizce ad bileşiklerinin öğrenme sürecini, özellikle de anlamlandırma sürecini, etkileyen üçüncü bir faktör olarak kültürü (kültürel şemalar) önermektedir. Çalışma, önerilen faktörlerin etkisini belirlemek için, belirli sayıda katılımcıya (araştırmacı tarafından geliştirilen) resimli tanımlama testi (picture elicitation task), dilbilgisi muhakeme testi (grammaticality judgement test) ve bir de yorumlama testi (interpretation task) uygulanmıştır. Katılımcılar Türk (40), İtalyan (40) ve İngiliz (10) olmak üzere üç gruptan oluşmaktadır. Yabancı dil öğrenicisi olarak Türk ve İtalyan katılımcılar orta düzeyde İngilizce yeterliliğine sahiptir. Sonuçlar hem nitel hem de nicel yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir (Bağımsız t-testi, içerik analizi). Çalışmanın önemli bulguları şu şekildedir: (i) L1 adsıl bileşik yapısı, ikinci dil olarak İngilizce ad bileşiklerinin biçimsel üretiminde etkilidir. (ii) İkinci dildeki hedef yapıların bilgisi de biçim açısından önemli bir faktördür. (iii) Gerçek dünya bilgisi (ve ilgili bilişsel şemalar) ve kültürel şemalar, özgün ad bileşiklerinin (novel compounds) anlamlandırılmasında önemli bir faktördür ve belirli bir kültürel şemanın varlığında, kültürel şema, şema aktivasyon sürecinde kavramın belirginliğini artırarak gerçek dünya bilgisine ağır basmaktadır. (iv) Şemaların bağlam bağımlılığı göz önüne alındığında, farklı toplulukların yabancı dil konuşucuları/öğrenenleri gerçek dünya bilgisi (şemaları) ve dolayısıyla da öğrenme süreci açısından birbirlerinden farklıdırlar. Yabancı dil öğrenenlerinin bilişsel bir bakış açısıyla ele alınan kültürü hakkındaki yeni bulgular yabancı dil öğretimi için önemli çıkarımları ortaya koymaktadır ve bu durum da yabancı dil öğretiminde, yabancı dil öğrenenlerin yerli kültürünü dikkate almak gerektiğini ortaya çıkarmaktadır. Anahtar Kelimeler: İkinci dil olarak İngilizce, ad bileşikleri, gerçek dünya bilgisi, kültürel şemalar, Bilişsel Dilbilim, İkinci Dil Edinimi