Bilişsel esneklik ile mutluluk ilişkisinin incelenmesi: Zaman yönetimi ve umudun sıralı aracı rolü

Bilişsel esneklik ile mutluluk arasında ilişkiler son zamanlarda incelenmesine rağmen, bu iki değişken arasında yer alan aracı değişkenlerin rolü henüz bilinmemektedir. Ülkemizde yapılan araştırmalarda bilişsel esneklik bazen aracı bazen de sonuç değişken olarak ele alınmaktadır. Bu araştırmanın gerçekleştirilme amacı bilişsel esneklik ile mutluluk arasındaki ilişkide zaman yönetimi ve umudun aracı rolünün belirlenmesidir. Bu sebeple "Bilişsel Esneklik Envanteri", "Sürekli Umut Ölçeği", "Boş Zaman Yönetimi Ölçeği" ve "Oxford Mutluluk Ölçeği Kısa Formu" kullanılarak bu etki araştırılmıştır. Üniversite öğrencilerini kapsayan örneklemde iki farklı eğitim-öğretim yılında üç araştırma gerçekleştirilmiştir. Verilerin çevrimiçi toplandığı pilot çalışmada 100, yüz-yüze toplandığı esas çalışmada 334 kişi ve yüz-yüze toplandığı deneysel çalışmada 108 kişi olmak üzere araştırmaya toplam 542 kişi katılmıştır. Toplanan veriler SPSS 22.0 ve Jamovi programları vasıtasıyla analiz edilmiştir. Veri analizi aşamasında ilk olarak ölçeklerin güvenirliği test edilmiş ve değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla korelasyon analizleri yapılmıştır. Modelin açıklanması ve aracı değişkenlerin rolünün belirlenmesi için Hayes PROCESS Macro 6 kullanılmıştır. 2x2 faktöryel tasarımda olan deneysel çalışma ise ANOVA yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre bilişsel esneklik ile mutluluk ilişkisinde zaman yönetiminin ve umudun sıralı aracılık rolü bulunmuştur. Bu bulguların yanı sıra araştırmanın bağımlı değişkeni olan mutluluğun cinsiyet ve yaş değişkenlerine göre farklılaşmadığı bulunmuştur. İlk deneysel çalışmanın sonucuna göre esnekliğin düşünce üretimi, zaman yönetimi, umut ve mutluluğu negatif yönde etkilediği bulunmuştur. İkinci deneysel çalışmada ise esnekliğin katılımcıların zaman yönetimi, umut ve mutluluk düzeylerini anlamlı düzeyde etkilemediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın bulguları literatür ışığında tartışılmıştır.