Binaların bölgesel deprem risk dağılımını belirlemek için bina performans puanı hesaplaması: Yakutiye ve Palandöken örneği

Türkiye, jeolojik bakımdan genç bir oluşuma sahiptir. Bu yüzden yapı ve nüfus yoğunluğu yönünden ülkenin büyük bir kısmı deprem kuşağında yer almaktadır. Olası büyük depremler karşısında deprem öncesi alınması gereken tedbirler konusunda daha etkili ve daha hızlı çözümler ortaya konulmalıdır. Yapı stokumuzun eski olması, bu yapıların birçoğunun mühendislik hizmeti almadan yapılmasından kaynaklı olarak eski yapılarımız hızlı bir şekilde analizlerinin yapılması gerekmektedir. Bu eski yapıların teknik ve statik analiz için bütçe yetersizliği, yetişmiş teknik personel ihtiyacı ve hukuki zorunluluklar gibi sorunlar ile karşı karşılaşılmaktadır. Bu zorluklarla mücadele bakımından olası depremlere karşı bölgesel risk haritalarının oluşturulması ve bu yapıların bir an önce tespitiyle birlikte dönüşümü sağlanması kaçınılmaz hale gelmiştir. Bu çalışmada yapıların birbirine göre risk durumlarını belirlemek için 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanlarının Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliğindeki Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslarına göre Riskli Binaların Bölgesel Risk Dağılımını Belirlemek için Kullanılabilecek Basitleştirilmiş Yöntemler kapsamında 163 adet betonarme, 155 adet yığma olmak üzere toplam 318 adet yapı analiz edilmiştir. Yapılan analizlerin sonucunda 163 adet betonarme yapının 81 adeti riskli, 40 adeti az riskli 42 adeti ise risksiz olduğu tespit edilmiştir. 155 adet yığma yapının ise 26 adeti riskli, 72 adeti az riskli, 57 adeti ise risksiz olarak tespit edilmiştir. Sonuç olarak yapıların birbirine göre risk değerlendirmesi yapılırken kullanılan parametrelere ilave olarak ayrıştırıcı bazı parametrelerin eklenmesi gerekmektedir.