Bingöl ili yem bitkisi üreticilerinin bitki besleme davranışlarını etkileyen faktörler

Çalışmada Bingöl İlinde 171 yem bitkisi üreticisiyle, yem bitkisi üretirken bitki besleme davranışlarını etkileyen, gübre fiyatları, tohum temin yerleri, üretikleri ürünlerin Pazar durumu gibi faktörlerin yem bitkisi üretimini ve üretilen yem bitkilerinin kalitesine etki edecek olan bitki besleme durumlarının tespiti amaçlanarak anket çalışmaları yapılmıştır. Anket çalışması 2020 yılının başlarından tüm dünyada etkisini göstren Covit-19 pandemisinden dolayı online ortamda üreticilere ve katılımcılara ulaşılarak ypılmıştır. Çalışma 2020 Mayıs ayında yapılmıştır. Çalışmanın sonuçları, bölgede üreticilerin nispeten gençlerden (30-60 yaş aralığında) oluştuğunu ve çiftçilerin yaklaşık 3/4 kadarının oldukça düşük gelir seviyesine sahip olduğunu ortaya koymuştur. Bu durumun bölgede köyden şehirlere göçün önemli bir sebebi olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca bunun bölgede özelde yem bitkileri üretimini ve genelde tarımsal üretimi olumsuz etkilediği sonucuna da varılmıştır. Çiftçilerin büyük oranda herhangi bir çiftçi örgütüne (birlik, oda veya kooperatif) üye olmadıkları da belirlenmiştir. Çalışma alanında ankete katılan üreticilerin daha ziyade yonca (%35,1) ile silajlık mısır (%25,7) üretimi yaptığı belirlenmiş ve üreticilerinin önemli bir kısmının (%65,5) yem bitkisi üretimini kendi hayvanları için yaptığı saptanmıştır. Bölgede kimyasal gübre kullanan çiftçilerin oranının %21,6 seviyesinde olduğu saptanmıştır. Bölgede üreticilerin %64,3'ünün toprak analizi olmadan gübre kullandığı ve %42,1'inin ise toprak analizi sonuçlarına uymadığı belirlenmiştir. Bingöl ili genelinde; ürünlerin satış fiyatlarının, girdi maliyetlerinin (tohum, mazot, ilaç vb.), sulama yetersizliğinin, ürünler için piyasa koşullarında görülen dalgalanmaların ve kredi imkânlarının yetersiz olmasının; yem bitkisi üreticilerinin bitki besleme davranışları (gübre kullanımı) üzerinde yüksek etkiye sahip oldukları belirlenmiştir. Sonuçlar bölgede tarımsal üretimin istenen düzeyde sürdürülebilirliği için yapılan tarımsal desteklemelerin çeşitlendirilerek arttırılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Bunun yanında bölgede sulama sorunun çözümü için yapılacak çalışmalar ve kırsal kalkınma projelerinin hızlandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Yem bitkileri üretim sürecinde karşılaşılan teknik bilgi eksikliklerinin bitki besleme davranışlarını da orta düzeyde etkilediği saptanmıştır. Bu durum özellikle bitki besleme ve gübreleme konuları başta olmak üzere detaylı çiftçi eğitim programlarının planlanması ve bölgede uygulanması gerektiğini göstermektedir.