Çay ağaci (Melaleuca alternifolia L.) yaği formülasyonlarinin Sitophilus granarius L. (col.: curculionidae) üzerindeki biyolojik etkileri

Esansiyel yağlar (EO'lar), kendilerine özgü insektisidal özellikleriyle zararlı mücadelesinde büyük bir öneme sahiptir. Bu EO'lar arasında çay ağacı yağı da insektisidal özellikleri bilinmekte ve birçok zararlının mücadelesinde önemli bir kaynak olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada S. granarius'a karşı F14, F15, F16, F17 ve F18 olmak üzere çay ağacı yağı formülasyonlarının etkinlikleri kontakt, fumigant, ovisidal ve larvisidal etki denemeleriyle araştırılmıştır. Kontakt etki denemelerinde, 120 saatlik inkübasyon sonrasında F15 (%72.17) ve F16 (%79.18) formülasyonlarının önemli ölçüde toksik olduğu, F14, F17 ve F18 formülasyonlarının ise orta derecede toksisite gösterdiği ortaya konmuştur. Fumigant etki denemelerinde, hem F14 (%43.69) hem de F18 (%22.59) formülasyonları önemli derecede etkinlik göstermiş olup, F14 formülasyonunun toksisitesi biraz daha yüksek bulunmuştur. Ovisidal etki sonuçlarında, F18 formülasyonun uygulandığı danelerden ergin böcek çıkışının tamamen engellendiği ve güçlü ovisidal özellikler gösterdiği ortaya konmuştur. Larvisidal etki denemesi sonuçlarında ise F18 formülasyonunun larvaların tamamen ölümüne neden olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, kontakt etkide F15 ve F16 formülasyonlarının, fumigant etkide ise F18 formülasyonlarının, S. granarius'un üzerindeki etkinlikleri ortaya konulmuş olup depolanmış ürünlerdeki zararlı mücadelesinde sentetik insektisitlere alternatif olarak kullanılabilirliği belirlenmiştir.