Bir altın cevherinde başlıca işlem parametrelerinin liç verimine etkilerinin incelenmesi

Siyanür ile liç işlemi, uzun yıllardır altın üretiminde yaygın olarak kullanılmaktadır. Son yıllarda Türkiye'de altın üretimi yapan birçok tesiste siyanür liçi uygulaması yapılmaktadır. Siyanür liç yöntemlerinden biri olan ve yaygın olarak kullanılan tank liçi işleminde, altının çözünme kinetiğini; cevherin tane boyu, mineralojisi, serbestleşme boyu, pülp katı içeriği, çözeltideki serbest siyanür derişimi, çözünmüş oksijen derişimi, cevher içerisindeki diğer çözünebilir metaller, sülfür mineralleri, vb. etkilemektedir. Altın üretim tesislerinde verimin mümkün olan en üst düzeyde tutulabilmesi amacıyla, serbest siyanür derişimi ve oksijen derişimi, çoğunlukla, altının çözünme tepkimesinin gerektirdiğinden oldukça yüksek (aşırı) molar oranlarda tutulmaktadır. Diğer taraftan, cevher mineralojisi müdahale edilebilir bir parametre olmamakla birlikte, rezervin farklı yerlerinde cevher özelliklerinin değişmesinden kaynaklanabilecek sıkıntıların en aza indirilmesi doğrultusunda belirli bir cevher harmanlama stratejisi kullanılabilmektedir. Dolayısıyla, çalışmakta olan bir tesiste, liç kinetiğini önemli ölçüde etkileyen cevher tane boyu ve pülp yüzde katısı parametreleri önemli işlem değişkenleri olarak öne çıkmaktadır. Bu tez çalışması kapsamında, bir altın madeninin liç devresi beslemesinden alınan numuneler üzerinde yapılan deneysel çalışmalarda, tane boyu dağılımı, pülp katı içeriği ve başlangıç serbest siyanür derişimi parametrelerinin liç kinetiği üzerine etkileri incelenmiştir. Deney sonuçları, besleme katı içeriğinin %45'ten %50'ye çıkarılması ile durma zamanının 48 saate çıkarılabileceğini ve bu durumda metal kazanım veriminde %0,5-1,0 aralığında artış elde edilebileceğini ortaya koymaktadır. Mevcut öğütme devresinde, liç besleme inceliğinin 66 µm'dan 37 µm'a düşürülmesi, metal kazanım veriminde %1,12 artış sağlayabilecektir. Anahtar Kelimeler: altın, liç, siyanür, siyanürleme, tank liçi, liç kinetiği