Bir anlatı ustası olarak Yaşar Kemal'de ekoeleştiri

Nüfusun artışı ve insanlığın gelişimi günümüzde birçok sorunu da meydana getirmiştir. Bunların başında doğa yıkımı gelmektedir. Ekolojik sorunlar insan ve diğer varlıkların hayatının devamı için tehdit oluşturmaktadır. İnsan, içinde bulunduğu ekosistemin bir parçası olduğunu görmezden gelerek medeniyetini diğer varlıklara üstünlük üzerine kurmuştur. Bu bakış açısı konunun kültürel boyutları olduğunu göstermektedir. Yaşanan doğa yıkımının nedeni insan- doğa karşıtlığıdır. Sorunun kaynağında insanın doğayı sorumsuzca kullanabileceği algısı yatmaktadır. Bu nedenle ekolojik sorunlar yalnız fen ve doğa bilimlerinin değil sosyal bilimlerin de çalışma alanına girer. Ekoeleştiri; edebî metinlerde doğanın, insan ilişkilerinin, insan- doğa etkileşiminin nasıl temsil edildiğini ekomerkezci bir anlayışla irdeler. Edebiyatta ekoeleştirinin üzerinde durduğu esaslar; insan- doğa ilişkisinin esere nasıl yansıdığı, okuyucunun edebi metinden hareketle tabiata karşı algılarında nasıl olumlu değişimlere yol açacağı ve doğa bilincinin kişiye nasıl kazandırılacağıdır. Edebiyatımızın güçlü kalemi Yaşar Kemal'in eserleri ekoeleştirinin alanlarına ait başlıklar üzerinden incelenmiştir. Çalışmada ekolojik dengenin bozulma sürecine değinilmiş, doğaya yönelik geleneksel anlayışların değiştirilmesi ve insanoğlunun doğanın bir parçası olduğu, ekolojik bilinç kazanması ve bunların sosyal bilimlere, edebiyata evrilmesi üzerinde durulmuştur. Buradan hareketle edebiyatımızın usta kalemi Yaşar Kemal'in eserleri Ekoeleştiri kuramı çerçevesinde değerlendirilmiştir. Çalışmamızla ekoeleştirinin akademi içinde benimsenip yaygınlaşmasına ve böylelikle Türkiye'deki sanatçıların eserlerinin ekoeleştirel değerlendirmesine katkı sunacağı umulmaktadır.