Bir kayısı bahçesinde mevsimlik düzenli pestisit uygulamasının toprak solucanlarına Lumbricus sp. etkisinin izlenmesi

Bu çalışmada, kayısı yetiştiriciliğinde yaygın olarak kullanılan metil paratyon(insektisit), bakır oksiklorür (fungusit), tebukonazol (fungusit) ve thiram'ın (fungusit)tarımsal amaçlı olarak kullanımı sonucu neden olduğu toprak kirliliğinin, hedefolmayan toprak canlıları üzerindeki etkilerinin saptanması amaçlandı. Bu amaçla birkayısı bahçesinde ağaçlara düzenli mevsimsel ilaçlamanın toprak solucanı(Lumbricus sp.) üzerine etkileri, biyokimyasal belirteçler kullanılarak izlendi. Çalışmaalanı bölgelere ayrılarak (Ana uygulama alanı, fungusit alanı, insektisit alanı veinsektisit + fungusit alanı), 2005 ilkbahar döneminde ilaçlama yapıldı. Mart 2005'deyapılan ilk uygulamada metil paratyon + bakır oksiklorür karışımı kullanıldı. Nisan2005'de yapılan ikinci uygulamada ise tebukonazol uygulandı. Mayıs 2005'de yapılanüçüncü uygulamada ise metil paratyon + thiram karışımı spreylendi. Her uygulamadansonra çalışma alanından 1., 3., 5., 7. ve 10. günlerde periyodik olarak alınan topraksolucanı örneklerinde mikrozomal bir enzim olan etoksiresorufin-O-deetilaz (EROD) vesitozolik enzimler olan glutatyon-S-transferaz (GST), karboksilesteraz (CE) veasetilkolinesteraz (AChE) aktiviteleri saptandı.Bütün pestisit uygulamalarını takip eden 1. günde bütün bölgelerde bazı enzimaktivitelerinde değişiklikler saptandı. Araştırma sonuçlarımız, pestisit karışımınıntoprak solucanları üzerine, pestisitlerin tek tek uygulanmasından daha etkili olduğunugöstermektedir. Mikrokosm düzeyinde değerlendirilen ekotoksikolojik etkilerinsonucunda biyobelirteç olarak seçilen EROD, AChE ve CE enzimlerinin uygunbelirteçler olduğu sonucuna da varılmıştır. Ayrıca, kullanılan pestisitlerin toprakkirliliğine neden olduğu, toprakta hedef olmayan organizmalar açısından olumsuzetkilere yolaçtığı belirlenmiştir.ANAHTAR KELİMELER: pestisit, toprak solucanı, Lumbricus sp., toksik etki