Bir kömür madeninde iş sağlığı ve güvenliği risk değerlendirmesi için uygun yöntem seçimi

İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi içindeki önemli adımlardan biri risk değerlendirmesidir. Risk değerlendirmesinde kullanılan birçok nicel ve nitel yöntem bulunmaktadır. Bunlar arasından işletme için uygun yöntemi seçmek, amacına uygun ve başarılı bir risk değerlendirmesi yapılması açısından oldukça önem arz etmektedir. Bu amaç doğrultusunda Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) Kozlu Müessesesi için en uygun risk değerlendirme yöntemini seçmek amacıyla bulanık TOPSIS kullanılmıştır. Çalışmada L Tipi 5×5 Matris, Olası Hata Türleri ve Etki Analizi (FMEA), Papyon Analizi, İş Güvenliği Analizi olmak üzere dört yöntem ele alınmıştır. Bu yöntemler belirlenen yedi kriter doğrultusunda değerlendirilmiş ve belirlenen uygun yöntem papyon analizi olmuştur. Çalışma müessesede risk değerlendirme ekibinde yer alan iki maden mühendisi ile birlikte yürütülmüştür. Aynı zamanda bir çalışma ve sosyal güvenlik eğitim uzmanı gözlemci olarak katılmıştır. Papyon analiziyle yapılan örnek çalışmada BowTieXP programı kullanılmıştır. Kimyasal tehlikeler altında metan gazı ve yer altı yangını analiz edilmiştir. Çalışmada tepe olaylar sırasıyla patlayıcı ortamın oluşması ve ateşleme kaynağının yanıcı madde ile temasa geçmesi olarak tanımlanmıştır. İlk analiz için 11 tehdit ve 9 sonuç, ikinci analiz için 9 tehdit ve 9 sonuç tanımlanmıştır. Her iki analizde de tehditler ve sonuçlar için kontrol tedbirleri belirlenmiş ve bunların ayrıntılı analizi yapılmıştır. Sonuçları değerlendirmek için risk matrisleri kullanılmıştır. Genel olarak risk azaltma önlemlerinin alınması ve sürekli iyileştirme ve izlemenin gerekliliği sonucuna varılmıştır. Kabul edilemez risk düzeyi tanımlanmamıştır.