Bir kültür kurumu olarak sinematekler

Günümüzde kar amacı gütmeyen sinematekler, ülkelerin kültürel ve sanatsal hayatında giderek artan bir öneme sahiptirler. Bir Sinematek başta film malzemesi olmak üzere görsel-işitsel mirası korumayı, saklamayı, bugün ve gelecekte erişime açmayı ve diğer faaliyetlerle film kültürünü geliştirmeyi amaçlar. Bu tez çalışması, öncelikle sinematek kurumunun ortaya çıkışını ve gelişimini, sinemateklerin yapısını, amacını ve çalışma alanlarını içermektedir. Bu çerçevede, dünyanın önemli sinemateklerinden British Film Institute (İngiltere), ScreenSound Australia (Avustralya) ve Pacific Cinematheque (Kanada), örnek alınarak yapıları, faaliyetleri, mal, durumları incelenmiştir. Türkiye'de sinemanın gelişimi ve sinematek çalışmaları da ele alınarak bir karşılaştırma olanağı sunulmuştur. Başlangıçta yalnızca arşiv ve gösteri amaçlı ortaya çıkan sinematekler, geçirdiği süreç sonunda modern anlamda gösteri, eğitim, araştırma ve yayın faaliyetlerini de içermektedir. Sinematekler artık, filmin yanında video ve televizyonu da kapsayan daha geniş bir medya üzerinde çalışmaktadır. Türkiye'de bireysel girişimlerle yürütülen sinematek kurma ve sürdürme çabaları sürekli kesintiye uğramıştır. Gelişmiş ülkelerdeki sinemateklere eş düzeyde sinematek ya da sinemateklere ihtiyaç vardır. Bu çeşit bir yapılanma, film kültürünü, bilimsel çalışmaları ve sinema sektörünü canlandırmada anahtar bir rol oynayacaktır.