Bir maske olarak dil kullanımının yazın çevirisine yansımaları: Bir çift dilli yazar/çevirmen incelemesi

Bu tez çalışmasında, dünyayı algılama biçimimizi etkileyen, anlam yaratma gücü olan, toplumların ve kişilerin kimlik inşasında önemli yer tutan, aynı zamanda bir amaç taşıma işlevi de gören dilin, bir yazar/çevirmen tarafından nasıl arkasına sığınılan bir maske olarak kullanılabileceği bir "öz-çeviri" örneği üzerinden ele alınacaktır. Bu bağlamda yazar/çevirmenin dilin ardına sığınma eğiliminin altında yatan olası sebepler ve bu sebeplerin kültürel, sosyal ve psikolojik etkileri yazar/çevirmen ve çevirmenin kendilerini ifade etme biçimlerini nasıl etkilediği çeviribilim çerçevesinde ele alınacak, dilin her iki çeviri sürecinde uğradığı değişimler ve bu değişimlerin olası nedenleri tespit edilecektir. Çalışmada Hans J. Vermeer'in her çeviri eyleminin bir amacı olduğunu ve her çevirinin amacının kendi gerekliliklerine özgü olduğu vurgusunu yaptığı Skopos kuramı üzerinden yazar/çevirmenin değişen yazma amacıyla beraber kendini çevirmesi bağlamında "öz-çeviri" kavramı temel alınarak çeviribilim odaklı bir inceleme yapılacak, bir ''öz-çeviri" olan Elif Batuman'ın kaleme aldığı The Idiot (2018) adlı kaynak metin ve metnin Hande Dönmez tarafından Türkçeye kazandırılan Budala (2023) adlı çevirisi karşılaştırmalı olarak değerlendirilerek her iki çeviride uygulanan çevirmen kararları sonucunda kullanılan çeviri stratejileri tespit edilecek, bu doğrultuda dilin maske olarak nasıl kullanıldığı, çift dilli ve çift kültürlü olmanın yazar/çevirmene sağladığı imkânlar, dil-kültür ilişkisi ve bu ilişkinin çeviri metinlere yansımaları, çift dilli bir yazar/çevirmen olarak yazarın "öz-çeviri" yoluyla farklı bir kültürde kendine nasıl yeni bir benlik inşa edip var oluş kazandırdığı ve çeviri amaçları doğrultusunda kaynak ve erek metinde uygulanan çevirmen kararları örnekler üzerinden incelenerek çözümlenmeye çalışılacaktır.