Bir muhalefet hareketi olarak halkın mücahitleri örgütü ve ideolojik dönüşümleri

Halkın Mücahitleri Örgütü Eylül 1965'te seküler, marksist, İslami ve demokrasi yanlısı bir örgüt olarak kuruldu. Mücahitler olarak adlandırılan örgütün kökleri 1961 yılının mayıs ayında kurulan İran Özgürlük Hareketi'ne (Nehżat-i Âzâdî İrân -نهضت آزادی ایران) dayanmaktadır. Siyasi özgürlüğe ve güçler ayrılığına inanan İran Özgürlük Hareketi, 1979 İran Devrim Lideri Ayetullah Humeyni'nin katıldığı 5 Haziran 1963'teki Muhammed Rıza Şah karşıtı büyük protestonun ardından kapatıldı. 1965 yılında üniversite öğrencisi olan Muhammed Hanifnejat, Sait Muhsin ve Ali Asker Badizadegan tarafından Halkın Mücahitleri Örgütü kuruldu ve İranlı muhalifler arasında Muhammet Rıza Şah Pehlevi'ye karşı silahlı mücadelenin başladığı bir evreye geçildi. Nitekim HMÖ, Özgürlük Hareketi'ni şaha karşı pasif ve etkisiz buldu. 1965 yılından 2003 yılına kadar silahlı mücadele evresine sahip olan HMÖ, İslam'ın modern devrimci rolünü sistematik olarak geliştiren ilk İranlı örgüttür. İdeolojik olarak birtakım dengeleri içerisinde barındıran Halkın Mücahitleri Örgütü, İran İslam Cumhuriyeti'ndeki din adamlarının İslam'ı yorumlamasını ve "Velayet-i Fakih"i reddetmektedir. Feodalizme ve kapitalizme karşı çıkan HMÖ İslam ile marksizmi bir araya getirerek kendi dini yorumlarını oluşturdular. Mücahitler her Müslümanı sadece Müslüman olarak değil, aynı zamanda bir devrimci olarak görmektedir. İran modern tarihinde ortaya çıkan fraksiyonlar, gruplar ve örgütler arasında en tartışmalı konuma sahip olan HMÖ günümüzde de yol haritasını İran'da gerçekleştirmek istedikleri bir devrim planı üzerinden yürütmektedir. Halkın Mücahitleri Örgütü hala yurt dışında lobi faaliyetlerine devam etmekte, yurt içinde ise her fırsatı değerlendirip İran'daki liderliğe karşı kitleleri harekete geçirmek için çalışmaktadır.