Bir otomobil fabrikasında karbon envanterinin oluşturulması

Tez çalışmasında, son yıllarda dünyanın en büyük ortak sorunlarından küresel ısınma, iklim değişikliği, sera etkisi gibi konulardan yola çıkılarak sera gazı envanteri oluşturulması konusuna değinilmiştir. Küresel ısınma dünyadaki tüm canlıların yaşamını tehdit etmektedir. Bunun nedeni sera etkisi yaratan fosil yakıtların tüketiminin özellikle sanayi devriminden sonra hızla artmasıdır. Bütün ülkeler bu gidişatın farkındadır ve bu durumun önüne geçmek için çeşitli önlemler almaktadır. Bu önlemler Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Kyoto Protokolü etrafında toplanmaktadır. Tezin ilk bölümünde bu önlemlerden bahsedilmiş, dünyadaki ve Türkiye'deki çeşitli enerji yönetimi politikaları incelenmiştir. 2005 yılında Kyoto Protokolü'nün yürürlüğe girmesiyle birlikte başlayan süreçte, çeşitli salım azaltıcı mekanizmalar devreye girmiştir. Kyoto Protokolü'nün getirdiği bu azaltıcı mekanizmalar incelenmiştir. Bu salım azaltıcı mekanizmaların ilk adımı ve destekleyicisi olan karbon envanterinin oluşturulmasına değinilmiştir. Envanter çıkarılması konusunda en yaygın standart olan ISO 14064 standartlar serisi incelenmiş ve diğer envanter oluşturma yöntemleriyle kıyaslanmıştır. Bu standart dünya çapında kabul görmüş bir envanter standardıdır ve Kyoto Protokolü'nün esneklik mekanizmalarına ön şart oluşturmaktadır. Ayrıca tüm karbon ticareti mekanizmaları da bu metotla oluşturulan envanteri baz almaktadır. Tezin sonraki bölümünde AB karbon ticareti mekanizması incelenmiştir. AB karbon ticareti mekanizması, Avrupa Parlamentosu tarafından onaylanan çok ülkeli ve çok sektörlü ilk uluslararası sera gazı salım ticaret sistemidir. Bu sistem ile AB'de karbon salımı azaltılması amaçlanmaktadır. Sistem, salım limitini aşmayan tesise o limitin kalanını satma hakkı tanımaktadır. Sisteme katılan ülkelerin bakanlıklarının yayınladıkları kılavuzlar incelendiğinde, kılavuzlara temel oluşturan envanter standardı ISO 14064'tür. Ayrıca ülkemizdeki sera gazı salımını azaltıcı yönetmelikler de AB ile uyumludur. Karbon envanteri çalışmaları incelendiğinde,, tez çalışmasının literatüre önemli bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Halihazırda envanter oluşturulmasına yönelik çalışmalar çok eskiye dayanmamaktadır. Literatür incelemesinde yapılan envanter çalışmalarında salım azaltıcı öneriler getirilmemektedir. Literatür çalışmasından sonra ISO 14064 standartlar serisi derinlemesine incelenerek envanter oluşturma yöntemi anlatılmıştır. Envanter oluşturulması sırasında hangi aşamalardan geçilmesi gerektiği ayrıntılı bir şekilde belirtilmiştir. Tez çalışmasının uygulama bölümünde ise bir otomobil montaj fabrikası için karbon envanteri oluşturulmuştur. Fabrikadaki tüm sera gazı kaynakları belirlenerek tek tek ne kadar sera gazı salımı yaptığı hesaplanmıştır. Hesaplamaların nasıl yapıldığı detaylı bir şekilde anlatılmıştır. Hesaplamalar ile envanter tabloları oluşturulmuş ve fabrikadaki hangi faaliyetin ne kadar salım yaptığı ortaya çıkarılarak her bölümün salım kaynakları detaylandırılmıştır. Envanter çalışmasının, bağımsız kuruluşlara doğrulatılarak geleceğe yönelik mevzuatlara hazırlık yapılabileceği vurgulanmıştır. Ayrıca rekabetçilik, liderlik, çevresel ve sosyal sorumluluk bilincinin gelişmesi ile ülke çapında prestij kazanılabileceği belirtilmiştir.