Bir simülasyon öğesi olarak dijital avatarlar ile değişen benlik sunumunun gerçek kültürle etkileşimi

Kültür ve birey ilişkisi, toplumsalın tüm bileşenlerinde dinamik bir süreç olarak kendini belli etmektedir. Birey, yaşamındaki deneyimlerinde, davranış ve düşüncelerinde dahil olduğu kültürün izlerini taşımaktadır. Dünya ile iletişim kurarken, benliğini sunarken, başkaları ile etkileşim halindeyken kültürün içindedir. Değişen iletişim biçimleri ile gittikçe dijitalleşen dünyada, birey sanal ağlar üzerinden bağlantı kurarak, kendi inşasını yeniden yapabilmektedirler. Bireyin sanaldaki temsili olan dijital avatarlar, birçok deneyim yaşanmasına imkân tanıyan yeni benlik sunumu araçlarından biridir. Bireyler, dijital avatarları ile istedikleri gibi bir benlik oluşturabilmekte, kendilerine çok benzer avatar belirlemekten tamamen farklı bir avatar seçimine kadar farklı benlik sunumu tercihinde bulunabilmektedirler. Bireyin tamamen farklı bir avatar seçimi ile gerçek dünyadaki benliği ve kültürü yerine başka bir gerçeklik oluşturarak dijital dünyaya dahil olması, Jean Baudrillard'ın simülasyon kuramı temelinde değerlendirilebilir. Bu temel kavramlar çerçevesinde araştırmanın amacı bir simülasyon öğesi olarak dijital avatarlar ile değişen benlik sunumunun gerçek kültürle etkileşiminin nasıl oluştuğunu ortaya koymaktır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik araştırma deseni ile yapılmış olup, Trabzon ilinde ikamet eden, yaşları 18 ile 30 yaş arası 13 kadın ve 13 erkek olmak üzere toplamda 26 katılımcıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada yarı yapılandırılmış görüşme formu veri toplama aracı olarak kullanılmış ve elde edilen veriler betimsel analiz yoluyla değerlendirilmiştir. Veriler ana temalara ayrılmış daha sonra bulgular yorumlanarak sunulmuştur. Araştırma sonucunda kültürün bireylerin yaşamında etkin olmasına rağmen bireyleri yansıtmadığı, sosyal medya platformlarının hem olumlu hem de olumsuz etkilerle bireyi ve kültürü dönüştürdüğü, temsil yönü öne çıkan dijital avatar deneyiminin, bireyi yadırgayıcı tutumlardan koruyarak sosyalleşme imkânı tanıdığı, kültürleri ile örtüşmeyen dijital avatar kullanıcısı olan bireylerin, gerçek kültürlerini dijitale yansıtmayarak gerçeği yeniden ürettikleri tespit edilmiştir. Bulgularda görülen bireyin benliğinde ve yaşamında etkin olan kültürün sanalda yansıtılmaması, gerçeklik algısındaki değişimler, gerçeğin yeniden yaratımı ve genel kanı olarak kimsenin kendini gerçekten dijitale yansıtmadığı fikri, bireyin dijital avatar deneyimi ile simülasyon içinde yaşadığını göstermiştir.