Bir üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerin iş doyumlarını etkileyen etmenelerin incelenmesi

Ülkemizde sağlık sektöründe ve sağlık personeli istihdam politikalarında yaşanan hızlı değişim hemşirelerin çalışma koşullarının yanı sıra işe yönelik tutumlarını ve bu kapsamda iş doyumlarını olumsuz yönde etkilemektedir ve konunun kapsamlı bir biçimde araştırılmasına gereksinim vardır. Amaç: Hemşire yöneticilerin iş doyumu konusunda yapacakları düzenlemelere ışık tutacak bilgiler sağlamak üzere planlanan bu araştırmada şu sorulara yanıt aranmıştır: 1. Hemşirelerin demografik özellikleri ve çalışma özelliklerine göre iş doyumları arasında fark var mıdır? 2. Hemşirelerin rol çatışması, rol belirsizliği, kurumsal bağlılık, işle bütünleşme ile iş doyumu arasında ilişki var mıdır? 3. İncelenen bağımsız değişkenler, iş doyumunun ne kadarını açıklamaktadır? Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel türde yapılan bu çalışmanın örneklemine bir üniversite hastanesinde çalışan 519 hemşirenin 407'si (% 79.4) alınmıştır. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları şunlardır: demografik özellikler ve çalışma koşullarını belirleme formu; iş doyumu ölçeği; kuruma bağlılık ölçeği; işle bütünleşme ölçeği; rol belirsizliği ve rol çatışması ölçeği. İlk üç ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışması Türköz tarafından yapılmıştır. Ölçekler olumsuz uçtaki ifadeye 1, olumlu uçtaki ifadeye 5 puan vererek puanlanmakta; puanların yükselmesi olumlu tutumu, düşmesi ise olumsuz tutumu göstermektedir. Rol çatışması ve belirsizliği ölçeği Erigüç tarafından Türkçe'ye uyarlanmıştır. Maddeler -3 ve +3 arasında değerlendirilmektedir. Verilerin analizinde t-testi, tek yönlü varyans analizi, korelasyon analizi ve basamaklı çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Anket formları gizliliğin korunacağı bildirilerek hemşirelere dağıtılmıştır. Araştırma için etik kuruldan ve verilerin toplanması için hastane yönetiminden izni alınmıştır. Bulgular ve Sonuç: Hemşirelerin iş doyumları ile rol çatışması, rol belirsizliği, kurumsal bağlılık, işle bütünleşme ve iş doyumu ölçekleri arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Hemşirelerin kurumsal bağlılıkları, rol çatışması, rol belirsizliği, pozisyonları ve hafta sonu izinli olma durumlarının iş doyumundaki değişimin %60'ını açıkladığı gösterilmiştir. Elde edilen sonuçlar bağlamında kurumsal bağlılığın güçlendirilmesine, hemşirelerin sosyal yaşamlarını engelleyen ve ekip içinde yaşadıkları rol sorunlarının giderilmesine yönelik düzenlemelere ilişkin öneriler sunulmuştur.