Bir vakıf üniversitesi öğrencilerinin deri kanseri bilgi düzeylerinin ve güneşten korunma davranışlarının incelenmesi

Bu tez çalışması, bir vakıf üniversitesi öğrencilerinin deri kanseri bilgi düzeylerinin ve güneşten korunma davranışlarının incelenmesi amacıyla tanımlayıcı bir araştırma olarak yapıldı. Çalışma Ekim 2024-Nisan 2025 tarihleri arasında, Hasan Kalyoncu Üniversitesinde uygulandı. Araştırmada tabakalı rastgele örnekleme yöntemi kullanılarak, belirtilen dönemde üniversitede eğitim gören ve araştırmaya katılmayı kabul eden 772 öğrenci araştırmanın örneklemini oluşturdu. Verilerin toplanmasında; Sosyodemografik ve Kişisel Özellikler Formu, Deri Kanseri ve Güneş Bilgi Ölçeği ve Güneşten Korunma Davranış Ölçeği kullanıldı. Araştırma verilerinin istatistiksel analizleri IBM® SPSS® Statistics 30 programında, bağımsız örneklemler t testi, tek yönlü varyans analizi, pearson korelasyon analizi, stepwise regresyon analizi ile yapıldı. Öğrencilerin yaş ortalaması 21,61±1,73 (min.=18, maks.=26) ve %64,4'ü kadındır. Öğrencilerin deri kanseri ve güneşin zararlı etkilerine yönelik bilgilerinin ve güneşten korunma davranışlarının orta düzeyde olduğu belirlendi. Deri kanseri ve güneş bilgisi ile güneşten korunma davranışları arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulundu. Deri kanseri risk faktörlerine dair bilgi düzeyinin, öğrencilerin güneşten korunma davranışlarını hem doğrudan hem de güneş maruziyetinden korunma bilgi düzeyi aracılığıyla olumlu yönde etkilediği saptandı. Kadın cinsiyet, yaş, vücuttaki ben sayısının altı ve üzeri olması, güneş yanığı geçmişi olması, ailede kanser öyküsünün bulunmaması ve anne eğitim durumunun üniversite düzeyinde olması öğrencilerin deri kanseri ve güneş bilgi düzeylerini pozitif yönde etkileyen ve arttıran faktörler olduğu bulundu. Ayrıca kadın cinsiyet ve güneş koruyucu kullanmanın öğrencilerin güneşten korunma davranışlarını pozitif yönde etkileyen ve artıran faktörler olduğu belirlendi. Araştırma sonuçları doğrultusunda; hemşirelerin sağlığı koruma ve geliştirme rolleri kapsamında, deri kanseri risk faktörleri ve güneşten korunma konusunda üniversitelerde eğitim programları ve farkındalık çalışmaları yapmaları, gençlere verilen güneşten korunma eğitiminin, bilgi, tutum ve davranışa etkilerini değerlendirmeye yönelik hemşirelik araştırmalarının yapılması önerilmektedir.