Birinci basamakta 65 yaş üstü kronik hastalığı bulunan bireylerin hastalık bakımları ve hastalık uyumlarının değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmada 65 yaş üstü kronik hastalıkları olan bireylerin hastalıklarına olan uyum ve kendilerine sunulan bakım memnuniyet düzeylerini sorgulayıp, iki kavram arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Malatya Klinik Araştırmalar Etik Kurul Başkanlığı'ndan 11.01.2022 tarihinde 2022/2901 karar numarası ile etik kurul onayı alınmıştır. Gözlemsel-kesitsel tipte olan araştırma 30/03/2022-30/05/2022 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmada evrenimiz Malatya Battalgazi ve Yeşilyurt merkez ilçelerine bağlı olan Aile Sağlığı Merkezlerinde kayıtlı 65 yaş üstü kronik hastalıkları olan kişiler ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan hastalar dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil olma kriterlerini taşıyan 500 hasta ile çalışılmıştır. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 22.0 programı kullanılmıştır. Çalışmada tanımlayıcı veriler kategorik verilerde n, % değerleri, sürekli verilerde ise ortalama±standart sapma (Ort±SS) değerleri ile gösterilmiştir. Sürekli değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov testi ile değerlendirilmiştir. İkili verilerin karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi, ikiden fazla verilerin karşılaştırılmasında ise Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Anlamlılığın nereden kaynaklandığını bulabilmek için Post Hoc testi kullanılmıştır. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 73,6±7,7 (min=30-maks=95) olan toplam 500 hasta dahil edilmiştir. Hastaların 258'i (%51,6) kadın ve 242'si (%48,4) ise erkektir. Hastaların Kronik hastalık bakımını değerlendirme ölçeği (PACIC) ölçek puan ortalaması 3,4±0,8 (min=1,2-maks=5) ve Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği puan ortalaması 79,9±11,9 (min=45-maks=122) olarak belirlenmiştir. Uyum skoru ile yaş arasında negatif yönde anlamlı bir korelasyon görülmüştür. PACIC toplam puanı ile uyum toplam puanı arasında pozitif yönde anlamlı bir korelasyon belirlenmiştir (r=0,225; p<0,001) Sonuç: Hastaların aldıkları kronik hastalık bakımına dair memnuniyet düzeyleri "bazen" ile "çoğu zaman" arasında değerlendirilirken, kronik hastalıklarına olan uyumu "orta" düzeyde bulunmuştur. Hastaların kendilerine sunulan bakımı değerlendirme memnuniyeti ile hastalık uyumu arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki vardır. Hastalık uyumu ile kronik hastalık bakımını değerlendirme durumu ilişkisinin araştırıldığı çalışmaya rastlanmamıştır. Bu sebepten çalışmaların sayısı artırılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Kronik hastalık uyumu, kronik hastalık bakımı, 65 yaş üstü