Bisfenol A içeren atıksuların nano titanyum dioksit kullanılarak katalitik ozonlama ve fotokatalitik ozonlama yöntemleri ile arıtılabilirliğinin incelenmesi

Son yıllarda incelenen ve yapılan çalışmalara göre, dikkat çeken konulardan biri endokrin bozucu bileşiklerin canlı vücuduna geçişi olduğunda endokrin sisteminin sentezlemiş olduğu endojen yapılı kimyasalların aktivitelerini değiştirmeleri ve kopyalamalarıdır. Bu bileşiklerin sadece endokrin sistemi etkilemekle kalmayıp birçok organı ve üriner sistemini ve ayrıca tiroid bezlerini etkilediği belirtilmektedir. Endokrin bozucu yapıya sahip bileşikler, çevrede doğal bir şekilde rastlanabileceği gibi sanayi ve endüstriyel üretimler neticesinde çevreye atılabilmektedirler. Değişen tüketim alışkanlıklarına göre dondurulmuş, paketlenmiş ve konserve yiyeceklere olan talebin artmasıyla birlikte ambalaj ve paketlemede kullanılan Bisfenol A'nın (BFA) gıdalara kütle transferi yoluyla geçiş yaptığı gözlemlenmiştir. BFA varlığının çevreye yayılımı, atıksu arıtma tesislerinin deşarj sularının yayılımından kaynaklanmaktadır. BFA'nın yaygın kullanımı ve çok çeşitli uygulamaları, toksisitesi ve östrojen reseptörlerini bloklayarak taklit etmesi nedeniyle endişelere sebep olmaktadır. Kullanımının artışıyla birlikte gelecekte polikarbonat yapılı atık miktarının artış göstermesi beklenen sonuçlardan biri olmaktadır. Bu nedenle, etkili bir yöntem ile BFA kimyasalının bozunmasını sağlamak önemli keşiflerden biri olmaktadır. Yüksek verim elde edilmesi gözönüne alındığında BFA'nın arıtımı için ileri oksidasyon süreçlerinin su ve atıksuda yer alan BFA giderimi için uygun işlem olduğu belirtilmektedir. Yapılan bu tez çalışmasında canlı yaşamını olumsuz etkileyen BFA'nın iki farklı yöntem ile giderimi çalışılmıştır. Katalitik ozonlama ve fotokatalitik ozonlama işlemleri gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada n-TiO2 içeren sentetik BFA numunelerinde, pH, ozon dozu, n-TiO2 dozu, UV ışık gücü ve süre parametreleri üzerine çalışmalar yapılmıştır. Deneysel verilerde katalitik ozonlama prosesinde optimum şartlar pH 6,32, ozon dozu 1200 mg/L, n-TiO2 dozu 50 mg/L ve süre 12,5 dak. olarak belirlenmiş ve yüzde giderim verimi %95,45 olarak elde edilmiştir. Fotokatalitik ozonlama prosesinde optimum şartlar pH 6,32, ozon dozu 1200 mg/L, n-TiO2 dozu 50 mg/L, UV ışık gücü 12 W ve süre 12,5 dak. olarak belirlenmiş ve yüzde giderim verimi %99,09 olarak elde edilmiştir.