The impact of being listed in the BIST Sustainability Index and corporate governance principles on the financial performance of companies

Bu çalışma, Borsa İstanbul'da işlem gören şirketlerin finansal performansı ile kurumsal yönetişim düzeyi ve sürdürülebilirlik endeksine dahil olma durumları arasındaki ilişkiyi incelemektedir. 2014–2023 dönemini kapsayan firma düzeyinde panel veri seti kullanılarak gerçekleştirilen analizde, Fama-MacBeth regresyon yöntemi uygulanmıştır. Bu yöntem, her yıl için ayrı ayrı çapraz-kesit regresyonları tahmin eder ve elde edilen katsayıları zaman içinde ortalayarak, hem firma düzeyindeki heterojenliği dikkate alır hem de döneme özgü etkileri yansıtır. Modellerde finansal performans göstergesi olarak Özsermaye Karlılığı (ROE), Varlık Karlılığı (ROA) ve EBITDA/Toplam Varlıklar oranı gibi muhasebe temelli metriklerin yanı sıra, raw ve alfa getirileri gibi piyasa temelli göstergeler de kullanılmıştır. Bağımsız değişkenler arasında kurumsal yönetişim performansı, piyasa değeri (market capitalization), sistematik risk (beta), piyasa/defter oranı, BIST Sürdürülebilirlik Endeksi'ne (SIC) dahil olma durumu ve bir önceki döneme ait getiriler yer almıştır. Toplamda kurulan on iki farklı model, aynı değişkenlerin farklı performans göstergeleri üzerindeki etkilerini karşılaştırmalı biçimde analiz etme imkânı sunmuş, bu da bulguların daha geniş bir çerçevede değerlendirilmesine olanak tanımıştır. Bulgular, piyasa değerinin özellikle muhasebe temelli göstergelerde daha yüksek finansal performansla ilişkili olduğunu ortaya koymakla birlikte, bu etki her modelde anlamlı değildir. Kurumsal yönetişim performansı ise bazı modellerde, özellikle ROE ve EBITDA'ya odaklananlarda, kısa vadede daha düşük kârlılık ile ilişkilendirilmiştir. Bu durum, yönetişim uygulamalarının etkilerinin zamanla ortaya çıkabileceğini ya da kısa vadede uygulama maliyetlerinin ağır basabileceğini düşündürmektedir. Kümülatif getiri analizi, örneklem döneminde sürdürülebilirlik endeksinin BIST100'e kıyasla daha iyi performans göstermiş gibi göründüğünü ortaya koysa da, getiriler arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlı değildir. Ayrıca, SIC değişkeni finansal performans göstergeleriyle tutarlı veya istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki sergilememektedir. Bu durum, sürdürülebilirlik endeksine dahil olmanın kısa vadede otomatik olarak daha yüksek finansal performansa yol açmadığını göstermektedir Elde edilen sonuçlar, yönetişim ve ESG uygulamalarının kısa vadede firmaların operasyonel maliyetlerini artırabileceğini ortaya koymaktadır. Uyum süreçleri, politika revizyonları ve paydaşlara yönelik şeffaflık uygulamaları, işletme giderlerini yükseltebilir ve bu durum kârlılığı ve hisse performansını geçici olarak olumsuz etkileyebilir. Ancak bu uygulamaların yalnızca kısa vadeli etkileriyle değerlendirilmesi yanıltıcı olabilir. ESG odaklı stratejiler çoğunlukla uzun vadeli riskleri azaltmayı ve yatırımcı güvenini pekiştirmeyi hedeflemekte olup, zaman içinde firma değerine olumlu katkı sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: Kurumsal Yönetim Performansı, ESG, Finansal Performans, BIST Sürdürülebilirlik Endeksi