Biyo-politika: Foucault ve agamben karşılaştırması

İnsanoğlu uygarlaştıkça onu yönetme teknikleri de gittikçe daha karmaşık hale gelmektedir. Siyasetin sınırlarının nerede başlayıp bittiğine ve yönetime dair ortaya atılan pek çok soruna yönelik siyaset felsefesi çerçevesinde merkezi rollerden birini üstlenmeye başlayan "biyo-politika" kavramı, kendisine yüklenen çeşitli anlamlarda kullanılmaktadır. Bu çalışma, söz konusu kavramın ne olduğuna ilişkin bir soruşturma yaparak, "biyo-politika" meselesine karşılaştırmalı bir kuramsal çerçeve çizer ve biyo-politik uygulamaların "yaşam ile ölüm" hususundaki etkileri üzerinden siyasetteki konumunu tartışır. Bu doğrultuda çalışma, son dönemlerde hemen her konuda sıklıkla adı geçen biyo-politika kavramına tüketici bir yaklaşım sergilemekten ziyade farklı entelektüel çerçeveler arasında düşünsel iletkenler kurmayı hedefler ve böylece kavram üzerindeki muğlaklıklığı gidermeye çalışır. Bu saikle çalışma, güncelde hararetli meselelere eklemlenen kapsamlı yapısıyla biyo-politikayı, bu dinamizmin fitilini ateşleyen merkezindeki iki isme odaklanarak mercek altına alacaktır: Michel Foucault ve Giorgio Agamben. Bu kapsamda öncelikle özellikle "iktidar", "özne", "beden", "nüfus" ve "yönetimsellik" kavramlarından faydalanarak Foucault'nun "biyo-politika" serüveninin kuramsal izahı yapılacaktır. Daha sonra Agamben'in "çıplak hayat", "kutsal insan", "toplama kampı" ve "istisna hali" kavramlarıyla biyo-politikaya tarihsel bir köken çizelecektir. Ardından biyo-politikayla modern toplumun yankı uyandıran hadiselerini açıklama iddiasına değinilecektir. Bu çerçevede tarihsel süreçte "yaşam ve ölüm üzerindeki hak" konusundaki dönüşüm üzerinden her iki düşünürün kıyaslaması yapılacaktır. Bu bağlamda çalışmanın esas amacı; "biyo-politika" kavramı bazında şekillenen farklı düşünme çabalarını analiz ederek geçmişten günümüze "yaşam ile ölüm" arasında değişen sınırlara mercek tutup kavramın politik sahadaki olgular bazında yerini konumlandırmaya çalışmaktır.