Biyopolitika ve yönetimsellik bağlamında yapay zekanın incelenmesi

Bu tez, yapay zekâya yönelik tahakküm sorununu ele almakta olup; bunu biyo-politika ve yönetimsellik kavramlarıyla açıklamayı amaçlamaktadır. Bu tezin iddiası, yapay zekânın herhangi bir tahakküme sebep olmayacağı varsayımına dayanmaktadır. Günümüzde yapay zekâ teknolojileri giderek popülerleşmekte ve yaşamın çeşitli alanlarında kullanılmasıyla birlikte politik bir araca dönüşmektedir. Onu politik yapan şey, iktidar özne ilişkisinde çeşitli olanaklar sunarak bu ilişkilerin yönünü değiştirebilmesidir. Bu kapsamda söz konusu değişiklikleri açıklamak için Batı merkezli bir yaklaşım ve rasyonel düşünüş şekli benimsenmiş; Batı toplumlarındaki örnekler üzerinden, yaşamın giderek bu teknolojiyle birlikte nasıl şekillendiği ele alınmıştır. Bugüne kadar yapay zekâyla ilgili yürütülen çalışmaların çoğu, etik ve teknik açılardan olası sonuçları ele aldıysa da; bu tarz yaklaşımlar politik eksende bu teknolojinin içine yerleştiği koşulları açıklamakta yetersiz kalmıştır. Oysa yaşam giderek siyasal olanın sınırları içerisine hapsolmakta ve yönetimle beraber özne iktidar ilişkileri sürekli yeniden şekillenmektedir. Anahtar kelimeler: Biyo-politika, yönetimsellik, denetim, tahakküm, özne, iktidar, Yapay zekâ