Bı̇lı̇m tarı̇hı̇ öğretı̇mı̇nı̇n sosyal bı̇lgı̇ler ve dı̇ğer ders kı̇taplarındakı̇ yörüngesı̇ne daı̇r bı̇r ı̇nceleme

Bilim tarihi, insan merakının ve keşfinin karmaşık dokusunu ortaya çıkaran uzun bir yolculuktur. Binlerce yıla yayılan bu yolculuk, bir anlam arayışını anlatmaktadır. Eski uygarlıkların hayranlık uyandıran gözlemlerinden modern çağın çığır açıcı buluşlarına kadar bilim tarihi, insanlığın bitmek bilmeyen merakının uzun soluklu bir hikayesidir. Bilim tarihi disiplini insanlığın bilgi ve keşiflerle dolu geçmişini anlamamıza yardımcı olan önemli bir disiplin olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu tarihi şekillendiren en önemli faktörlerin bilim dünyasına yön vermiş olan büyük düşünürler, araştırmacılar, keşifler, icatlar ve çeşitli medeniyetler olduğu söylenebilir. Bu çalışmada eğitim sisteminin temel taşlarından biri olan ders kitaplarında bilim tarihi ile ilgili mevcut durumunun (öğretim yörüngesinin) tespiti amaçlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma metodolojisine göre tasarlanmıştır. Çalışmada doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada bilimin tarihsel sürecinin ilkokul ve ortaokul ana ders kitaplarında nasıl temsil edildiği belirli temalar altında değerlendirilerek analiz edilmiştir. 1. Sınıftan 8. Sınıfa kadar müfredatta yer alan Sosyal Bilgiler, Hayat Bilgisi, Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri, T.C. Atatürkçülük ve İnkılap Tarihi ders kitapları olmak toplam 30 ders kitabında bilim tarihi öğretiminin yörüngesi incelenmiştir. İnceleme sürecinde bilim tarihi öğretimi ile ilgili karakterler, icatlar, keşifler, olaylar, medeniyetler, ülkeler, şehirler, antik kentler, kavramlar, müzeler, tarihi mekanlar, kuruluşlar ve eserler olarak sınıflandırılarak açıklanmıştır. Bu değerlendirme sonucunda 1. Sınıftan 8. Sınıfa kadar incelenen ders kitaplarında bilim tarihi ile ilgili konuların sınıf düzeyine göre belirli bir ölçüde artarak yer verildiği tespit edilmiştir. Tüm sınıf düzeyleri incelendiğinde bilim tarihi ile ilgili en çok konunun Sosyal Bilgiler, sonrasında ise Fen Bilimleri dersinde yer aldığı, sınıf düzeyi açısından incelendiğinde 6. ve 7. Sınıflarda yer aldığı sonucuna varılmıştır. Konu içeriğinin en az olduğu dersler ise Matematik ve T.C. Atatürkçülük ve İnkılap Tarihi dersleri olduğu görülmüştür.