Bolu'da yetişen endemik dianthus türlerinin biyolojik aktivitelerinin ve fenolik içeriklerinin belirlenmesi

Caryophyllaceae ailesi içerisinde yer alan Dianthus cinsi, 300'den fazla türü içerir. Geleneksel tıpta menostaz, gonore, karaciğer sorunları, öksürük, çıban ve bazı kanser türleri dahil olmak üzere geniş bir hastalık yelpazesini tedavi etmek için çeşitli Dianthus türleri kullanır. Bolu, Türkiye'de bulunan yedi farklı endemik Dianthus türünün [(Dianthus ancyrensis (DAN), Dianthus aticii (DAT), Dianthus balansae (DBA), Dianthus carmelitarum (DCA), Dianthus kastemboluensis (DKA), Dianthus lydus (DLY) ve Dianthus leucocephalus (DLE)] antibakteriyel ve antioksidan özelliklerini daha iyi anlamak için, iki farklı kısımdan [FC - çiçek+baş (1) ve LS - yaprak+sap (2)] elde edilen metanol ekstraktları incelenmiştir. Bu endemik türlerin tıbbi değerini anlamak için DPPH radikal temizleme aktivitesi, toplam fenol-flavonoid içeriği, disk difüzyon yöntemi ile antibakteriyel aktivite ve bireysel fenolik içerik Ultra Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi (U-HPLC) sistemi kullanılarak analiz edilmiştir. Test edilen on yedi bakteriden sadece dördü (S. epidermidis, S. aureus, S. pyogenes ve K. pneumoniae) beş farklı Dianthus türüne karşı duyarlılık göstermiştir. DLE, S. epidermidis'e karşı orta düzeyde bir antibakteriyel etki sergilerken, DKA, DAT ve DLY, S. pyogenes'e karşı önemli bir duyarlılık göstermiştir. DBA2'nin en yüksek toplam fenolik içeriğinin en güçlü radikal süpürme kapasitesi ile ilişkili olduğu bulunmuştur. DAT2 ise maksimum toplam flavonoid içeriğine sahip türdür. U-HPLC analizi bulgularına göre, endemik Dianthus türlerinin ana bileşenleri rutin, floridzin, ferulik asit ve klorogenik asit olarak tespit edilmiştir. Bu bulgular, yedi endemik Dianthus türünün, ilaç ve nutrasötik endüstrilerde doğal kaynaklar olarak potansiyel kullanımını vurgulamaktadır.