Bolu il merkezi sağlık ocaklarındaki gebe-lohusa izlem fişlerinin doğum öncesi bakım hizmetleri açısından incelenmesi

Bu araştırma, Bolu il merkezindeki sağlık ocaklarına kayıtlı gebeler için kullanılan gebe-lohusa izlem fişlerinin doldurulup doldurulmadığı, fişlere göre gebelerin aldıkları doğum öncesi bakım (DÖB) hizmetlerinin neler olduğu, bu hizmetlerin; istendik DÖB izlem sıklığına uygun ve içeriğinin gebe kadının gebelik durumuna göre yeterli olup olmadığı ve gebe-lohusa izlem fişlerine kayıt edilen gebelikle ilişkili durumlar ve varolan sorunların belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı tipte planlanmıştır. Bolu ilindeki yedi sağlık ocağında çalışan 38 ebenin çıkardığı gebe-lohusa izleme fişleri Şubat - Mayıs 2006 tarihleri arasında taranarak 624 gebe belirlenmiş ve bu fişlerdeki kayıtlar hazırlanan forma aktarılmıştır. Gebe kadınların %40'ının 25-29 yaş arasında, %51.3'ünün okur yazar/ ilkokul mezunu, %79.5'i ev hanımı, %50.8'inin ise ilk evlenme yaşının 20-24 yaş arasında olduğu belirlenmiştir. Gebe kadınların %91.5'inin eşiyle akrabalık durumu bulunmazken, %7.0'ının Rh uyuşmazlığı riski saptanmıştır. Gebe kadınların yaklaşık yarısının (%54.2) gebelik öncesi herhangi bir aile planlaması yöntemi kullanmadığı bulunmuştur. Çalışmadan çıkan sonuçlara göre, gebe kadınların %47.7'sinin 12. haftadan önce tespit edildiği, gebelerin %83.3'üne tüm izlemlerinde önerilerde bulunulduğu belirlenmiştir. Gebe kadınların %16.4'ü bulundukları gebelik haftasında olması gerekenden daha az izlenmiş, en fazla düşük tehdidi nedeniyle hekime sevk edilmiş ve ebelerin bütün trimesterlerde en çok beslenme eğitimi verdikleri belirlenmiştir. Ebelerin Gebe-lohusa izlem fişlerinde sadece adres bilgisini tam olarak (%100.0) doldurdukları görülmüştür. Bunun dışıdaki tüm verilerde eksiklikler olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak gebe kadınların aldıkları DÖB hizmetleri belirlenerek, araştırmanın sonuçlarına göre sağlık ocaklarında DÖB hizmetlerinin sunulmasına ilişkin öneriler geliştirilmiştir. Anahtar kelimeler: Doğum öncesi bakım, gebe sağlığı, gebe-lohusa izlem fişi, hemşirelik.