Bolu ili ballarının orijini ve karakterizasyonu

Bal, arı türüne, üretildiği bölgeye ve mevcut çiçek kaynağına göre değişen karmaşık bileşimi ile karakterize edilen doğal bir ürün olup bitkisel kaynağına göre monofloral (büyük bir kısmının tek bir bitki türünden üretilmesi) ve polifloral (farklı bitkilerin katkılarıyla üretilen bal) olarak kategorize edilebilir. Bu çalışma kapsamında Batı Karadeniz Bölgesinde yer alan Bolu ilinde üretilmekte olan balların botanik orijinlerini tespit etmek ve bölge ballarının karakteristik özelliklerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla 2019 yılında Merkez dahil olmak üzere 9 farklı ilçeden bölgeyi temsil edecek 57 bal örneği istatistiksel bilgiler ışığında temin edilmiş olup melissopalinolojik ve fizikokimyasal analizler gerçekleştirilmiştir. Melissopalinolojik analizler sonucunda örneklerde 31 adet familyaya ait 51 taksonun poleni teşhis edilmiştir. İncelenen örneklerde, Rosaceae (%98), Fabaceae (%89), Trifolium spp. (%89), Onobrychis spp. (%86), Brassicaceae (%79), Astragalus spp. (%75), Echium vulgare (%74), Hedysarum spp. (%70), Ranunculaceae (%60), Lamiaceae (%53), Salix spp. (%51) en sık bulunan taksonlar olarak tespit edilmiştir. Örnekler içerdiği polen yoğunluklarına göre değerlendirildiğinde 15 örneğin monofloral olduğu belirlenmiştir. Örneklerin 10 g balda bulunan, Toplam Polen Sayısı minimum/ maksimum değeri 3.808 / 965.124 olmak üzere ortalama 53.253 olarak tespit edilmiştir. Yapılan fizikokimyasal analizler sonucunda örneklerin ortalama değerleri; nem %16,66 ±1,48, pH 3,61 ± 0,18, Fruktoz / Glukoz 1,33 ± 0,99, Fruktoz + Glukoz 71,59 ± 8,71, prolin 469, 56 ± 233,39 mg/kg, toplam fenolik içeriği 127,27 ± 0,15 mg GAE/kg, toplam flavonoid madde miktarı 125,1630 ± 0,0001 mg CE/kg olarak saptanmıştır. Örneklerin antioksidan kapasitesini belirlemeye yönelik yapılan DPPH ve CUPRAC analiz sonuçları sırasıyla ortalama 0,0025 ± 0,0003 mmol toroloks/g, 0,0021 ± 0,0001 mmol toroloks/g olarak tespit edilmiştir. Renk analizleri için CIELAB renk parametreleri kullanılmış ve sonuçlar L*, a* ve b* koordinatlarıyla ifade edilmiştir. Kroma ve hue açısı değerleri saptanmıştır. Sonuçlar ortalama olarak L* 61,40 ± 10,81, a* 15,87 ± 7,88, b* 64,93± 13,95 olarak tespit edilmiştir. Yöre ballarının çoğunun açık renkli, kırmızı ve sarı tonlarında eğilim gösterdiği saptanmıştır.