Bor uygulamasının makarnalık buğday (Triticum durum L.) bitkisinin anatomisi ve fizyolojik yapısı üzerine etkisi

Bu çalışmada borun değişik konsantrasyonlarının makarnalık buğday (Triticum durum L.) bitkisinin anatomisi ve fizyolojik yapısı üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma için fideler saksı ortamında yetiştirilmiş olup, toplamda üç grup oluşturulmuştur. Birinci grup fidelere sadece saf su verilmiş olup, ikinci gruba Hoagland bor çözeltisi dozu (0,046 mM) ve üçüncü gruba da Hoagland bor çözeltisinin iki katı dozu (0,092 mM) uygulanmıştır. Uygulamalar toprağı sulama ve fidelere püskürtme şeklinde yapılmıştır. Fideler belli bir büyüklüğe geldiğinde anatomik incelemeler için yapraktan örnekler alınarak %70'lik etil alkolde fikse edilmiştir. Fikse edilen yaprak materyalinden enine ve yüzeysel kesitler alınarak mikrometrik oküler yardımıyla gerekli hücre ölçümleri yapılmıştır. Bor uygulamasının bitkinin fizyolojik yapısına etkisini belirlemek amacıyla yaprakta klorofil tayini yapılmıştır. Çalışma sonucunda, anatomik ve fizyolojik bulguların birbiri ile benzerlik gösterdiği tespit edilmiştir. Gerek anatomik ve gerekse de fizyolojik bulgular, uygulama gruplarında borsuz gruba göre azalmış ancak hoagland çözeltisi arttıkça değerlerde artış olmuş ve değerler borsuz gruba doğru yükselmiştir. Bu durum, makarnalık buğday bitkisinin büyüme ve gelişimi için ihtiyaç duyduğu bor miktarının hoangland çözeltisinin iki katı dozundan daha yüksek bir doza ihtiyaç duyduğunu düşündünmektedir. Trake ölçümlerinde borsuz gruba göre uygulama gruplarında artış göstermesi bu görüşü doğrulamaktadır. Çalışmada uygulama gruplarındaki trake ölçümlerinde tespit edilen artışın, bitkinin büyüme ve gelişimi için ihtiyaç duyduğu bor miktarını su ile birlikte alınımını arttırmak amaçlı olduğu düşünülmektedir. Uygulama gruplarının stoma ölçümleri sonuçlarının borsuz gruba göre yüksek olması, bor eksikliğinin stoma açıklığını azaltmasından kaynaklanmaktadır. Bu tez çalışmasıyla, hoagland besin çözeltisinde kullanılan bor dozunun makarnalık buğday bitkisinin anatomik ve fizyolojik yapısı için uygun bir doz olmadığı özellikle fotosentetik pigment miktarlarında borsuz gruba göre tespit edilen azalmanın bitkinin fotosentetik verimde azalmaya neden olabileceği ve sonuçta da bitkinin büyüme ve gelişmesini olumsuz yönde etkileyebileceği düşünülmektedir.