Borderline kişilik bozukluğunda duygu düzenleme ve ilk nesne ilişkileri ile ruhsal işleyişin Rorschach testindeki görünümü

Amaç: Borderline Kişilik Bozukluğu; bireyin kimlik duygusu, ilişkileri ve duygulanımında yaygın ve süreğen bir dengesizliğin hakim olduğu bir bozukluktur. Borderline hasta, bireyin ilk nesneleri olan ebeveyenlerinden elde etmesi beklenen kapsanma ve doyum alma gereksinimlerinin eksikliğinin ön plana çıktığı bir ilişki içinde yetişmektedir. Borderline hastanın ilk nesnelerinin, yeterli düzeyde olumlu bakım verme nitelikleri sağlayamadığı ve hastaların, ilk nesnelerine dair stabil içsel temsiller oluşturulmadığı görülmektedir. Duygu düzenleme güçlüğü ise, kişinin kendi duygularını bilmekte ve bu duyguları düzenlemek için hedef ve stratejiler berlirlemekte zorlanmasını yahut bu yeterlilikleri ortaya koyamamasını ifade etmektedir. Borderline hastaların objektif testlerde sergiledikleri, test sonuçlarının geçerliliğini olumsuz yönde etkileyebilen manipülatif nitelikleri bertaraf etmek amacıyla projektif bir test olan Rorschach Testi'nin kullanıldığı bu çalışmada, borderline kişilik bozukluğunda duygu düzenleme güçlüğü ile ilk nesne ilişkilerinin ve ruhsal işleyişin Rorschach Testi'ndeki görünümünün belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma grubumuz çeşitli psikiyatri kliniklerine Şubat-Ağustos 2019 tarihleri arasında başvuruda bulunan, DSM-V tanı ölçütlerine göre borderline kişilik bozukluğu tanısı konulan 37 hasta, kontrol grubu ise yarı yapılandırılmış görüşme ve test değerleri doğrultusunda normal nevrotik olarak değerlendirilen 37 katılımcıdan oluşmaktadır. Katılımcılara araştırmacı tarafından geliştirilen Sosyodemoografik Veri Formu, Rorschach Testi ve Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ) uygulanmıştır. Veri toplama araçları ile elde edilen veriler bilgisayar ortamına sayısal ifade olarak girilmiş ve bu veriler sosyal bilimler için istatistik paket programı (SPSS 25) kullanılarak istatistiksel analiz edilmiştir. Bulgular: Borderline Kişilik Bozukluğu grubunda Duygu Düzenleme Ölçeği Toplam Puanı ve Duygu Düzenleme Ölçeğinin tüm alt boyutlarından (farkındalık, açıklık, kabul etmeme, stratejiler, dürtü, amaçlar) elde edilen puanlar kontrol grubundan anlamlı şekilde farklılaşmaktadır (p<0.05). Borderline Kişilik Bozukluğu Grubunun Rosrchach Testinde; kimliğin bütüncül algılanmasında güçlük oluşu ve bölme (splitting) savunma mekanizmasının yoğun kullanımı yanıtları (F-, Hd), ilk nesne ilişkilerinin yeterince kapsayıcı ve doyum verici olmayışı yanıtları (Deformasyon, Clobf, FClob, Anatomi), boşluğa hassasiyet yanıtları (Gbl, Dbl, Ddbl), dürtüsellik yanıtları (Kob, FCI ), sınır problematiği yanıtları (Kontaminasyon, Konfabülasyon, (H), Anatomi), kontrol grubunun yanıtlarından anlamlı şekilde farklılaşmaktadır (p<0.05). Rorschach Testi'nde ilk nesne ilişkilerinin yeterince kapsayıcı ve doyum verici olmayışı yanıtları ile Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Rorschach Testi'nde borderline kişilik bozukluğuna dair yanıtlar ile Duygu Durum Düzenleme Güçlüğü Ölçeği Arasında arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.05). Rorschcah Testi yanıtları olan clobf, fclob, kop, dd, dbl, ddbl, ef, ban'ın duygu düzenleme güçlüğü ölçeğini yordadığı ve adı geçen değişkenlerin birlikte duygu düzenleme güçlüğü varyansının %60'ını oluşturduğu belirlenmiştir (p<0.05). Borderline kişilik bozukluğu grubu tarafından verilen clobf, fclob, kop, dd, dbl, ddbl, ef, ban yanıtları ise düzenleme güçlüğü varyansının %50'sini oluşturmaktadır (p<0.05). Sonuç: Çalışmamız sonucunda Borderline kişilik bozukluğu ile duygu düzenleme güçlüğü arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Borderline Kişilik Bozukluğu, Duygu Düzenleme Güçlüğü, İlk Nesne, Rorschach Testi.