Borsa İstanbul'da işlem gören firmaların veri zarflama analizi ile performans etkinlik analizi: Ana metal sanayi sektörü üzerine bir uygulama

Bu tezde, Borsa İstanbul'da işlem gören ana metal sanayi firmalarının finansal performansları Veri Zarflama Analizi (VZA) yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Tezin amacı, bu sektördeki firmaların etkinlik düzeylerini belirlemek, sektördeki genel finansal durumu analiz etmek ve performans iyileştirmeleri için öneriler sunmaktır. Çalışma kapsamında, Borsa İstanbul'da işlem gören ana metal sanayi firmalarının 2019-2022 yılları arasındaki finansal verileri kullanılmıştır. Bu veriler, firmaların bilanço, gelir tablosu ve diğer mali raporlarından elde edilmiştir. Veri Zarflama Analizi, firmaların göreli etkinliklerini ölçmek için kullanılan doğrusal programlama tabanlı bir yöntemdir ve bu çalışmada da bu yöntemin sektörel analizlerdeki uygulanabilirliği incelenmiştir. Analiz sonucunda, sektördeki firmaların etkinlik düzeyleri tespit edilmiş ve etkin olmayan firmaların hangi alanlarda iyileştirmeler yapması gerektiği belirlenmiştir. Ayrıca, etkin firmaların başarılarının arkasında yatan temel faktörler de detaylı bir şekilde incelenmiştir. Etkin olmayan firmaların iyileştirme potansiyelleri ve kaynak kullanımındaki verimlilik sorunları da ortaya konmuştur. Çalışmanın bulguları, sektördeki genel finansal durumu ve firmaların performanslarını iyileştirmek için yapılması gerekenleri açıkça göstermektedir. Öneriler kısmında, etkin olmayan firmaların performanslarını artırmak için stratejik planlama ve yönetim uygulamaları önerilmiştir. Ayrıca, sektör genelinde rekabet gücünü artırmak için inovasyon ve teknoloji yatırımlarının önemi vurgulanmıştır. Sonuç olarak, bu tez, Borsa İstanbul'da işlem gören ana metal sanayi firmalarının finansal etkinliklerini kapsamlı bir şekilde analiz ederek, sektördeki firmaların performanslarını iyileştirmek için elde edilen bulgular çerçevesinde önemli öneriler sunmaktadır. Bu çalışma hem akademik literatüre katkı sağlamakta hem de sektör paydaşları için değerli bilgiler sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Etkinlik performansı, ana metal sanayi, veri zarflama analizi.