Boşaltım kanalları mansabında meydana gelen oyulmaların incelenmesi

Barajların dolusavakları üzerinde oluşan yüksek hızlı akımlar, boşaltım kanalı boyunca kavitasyon riskine neden olmaktadır. Birçok barajda kavitasyon sorununun çözmek için ilave yapılar yapılması zorunlu hale gelmiştir. Boşaltım kanalının mansabındaki akımın enerjisi, enerji kırıcı havuzlar tarafından sönümlenir. Eğer enerji kırıcı havuz çıkışında akımın enerjisi yeterince sönümlenememiş ise akarsu yatağında yerel oyulmalar oluşabilir. Bu oyulmalar baraj ve ilave yapıları için büyük tehlike arz eder. Dolusavaklar ve enerji kırıcı yapılar maliyeti yüksek yapılardır. Dolayısıyla bu yapıların akımın yüksek enerjisi nedeniyle zarar görmesini önlemek oldukça önemlidir. Bu tez çalışmasında; boşaltım kanalının mansabında meydan gelen oyulma derinliklerine dolusavak havalandırıcılarının etkisini belirlemek için bir dizi deney yapılmıştır. Tüm deneyler boşaltım kanalının üç farklı şüt eğimi için gerçekleştirilmiştir. Boşaltım kanalına, kavitasyonu önlemek için literatürde verilen iki farklı tip havalandırıcı yerleştirilmiştir. Havalandırıcılar, tek, ikili ve üçlü olmak üzere üç farklı konfigürasyonda kullanılmıştır. Deneyler 30, 40 ve 50 şüt açıları için yapılmıştır. Her bir deney sonunda mansapta bulunan kum havuzunda oluşan oyulma topoğrafyası çıkarılmış ve maksimum oyulma derinliğinin yeri ve değeri belirlenmiştir. Elde edilen tüm sonuçlar kendi içinde kıyaslanmış ve yorumlanmıştır.