Moving from topographic to relational spaces in Brian Friel's drama: Spatial reconfigurations in Dancing at Lughnasa, Wonderful Tennessee and Molly Sweeney

Bu çalışma Brian Friel'ın 1990lı yıllara ait Lughnasa'da Dans (1990), Harika Tennessee (1993), ve Molly Sweeney (1994) adlı oyunlarında uzamdaki devinimi Doreen Massey'nin ilişkisel uzam kuramı çerçevesinde incelemektedir. Bu çalışmada Massey'nin "uzam," "yer," ve "manzara" kavramlarını yeniden biçimlendirmesine dayanılarak, Friel'ın oyunlarının İrlanda ve İrlandalı olmak ile özdeşleşmiş olan köklülük ve otantik kimlik fikrine meydan okuduğu tartışılacaktır. Bu oyunlar İrlanda yazınında uzun zamandır hüküm süren yer duygusu ve kültürel kimlik kavramlarını ters yüz edip, yerlerin ve insanların çoklu, değişken ve sınırsız doğasına dikkat çekerek, İrlanda bağlamında uzama ve öznelliğe yaklaşmanın alternatif bir yolunu sunuyor. Friel'in oyunlarında yer ve uzamın nasıl açık ve geçirgen olduğunu, uzam ve toplumun nasıl iç içe geçtiğini vurgulamak için Massey'nin kavramsal araçlarının yanında Edward Soja'nın "Üçüncü Uzam" (Thirdspace) nosyonundan da yararlanılacaktır. Friel'ın İrlanda ve İrlandalı olmak fikrinin yeniden ele alınmasını simgeleyen ve beşinci bölge (fifth province) kavramıyla özdeşleşen kurmaca bir kasaba olan Ballybeg'de geçen bu üç oyunun incelenmesi sonucunda, İrlanda'nın yekpare bir yer değil bunun aksine ilişkilerin, buluşmaların, karşılaşmaların ve dönüşümün bir araya geldiği ve kucaklandığı çoklu bir uzam olduğu fikri vurgulanacaktır. Bu görüş de Massey'nin deyimiyle içinde uzamın sunmuş olduğu olanakları barındıran, çok ihtimalli evrensel bir yer duygusunu yansıtmaktadır.