Buğday (Triticum aestivum L.) kaynaklı ekzozomların yara iyileşmesi üzerine etkisi

Yara iyileşmesi, homeostaz, inflamasyon, proliferasyon, göç ve doku yenilenmesinden oluşan bir dizi fizyolojik süreçtir. Akut yaralanmalar genellikle kısa bir süre içinde iyileşir, ancak kronik yaralar, yaşamı tehdit eden enfeksiyonlara, mevcut teknoloji için ciddi bir sorun olan ekstremite amputasyonlarına neden olabilir. Her ne kadar yara iyileşmesi onlarca yıldır çalışılmış olsa da, ilaçların yüksek maliyeti, düşük etkinliği, hastaya özel yanıtı, yara bakım tesisleri gerektirmesi ve ciddi yan etkileri nedeniyle hala yeterince etkili değildir. Bu anlamda, yeni, güvenli, kendi kendine uygulanabilir, etkili ve ucuz yara bakım ürünleri geliştirmek hala uluslararası araştırmaların çekici bir alanıdır. Doku homeostazını ve organizmaların bütünlüğünü korumak için hücreden hücreye iletişim zorunludur, ancak hücreler arasındaki iletişim mekanizmalarının çoğu reseptörlerin ve sinyal moleküllerinin koordinasyonunu gerektirir. Son zamanlarda, nano vezikül aracılı hücre iletişimi, eksozomlar olarak adlandırılan hücre dışı veziküller yoluyla farklı molekülleri üreten hücrelerden hedef hücrelere aktarma yeteneği nedeniyle öne çıkmaktadır. Önceki çalışmalar, üzüm, greyfurt, zencefil ve havuç gibi bitkilerden salınan ekzozomların anti-inflamatuar ve anti-kanser özelliklerine sahip olduğu bildirilmektedir. Bitki ekzozomlarının yara iyileşme sürecinin altında yatan mekanizmaları hala bilinmemektedir. Bu nedenle, bu çalışmada ilk kez, hücre proliferasyonu, migrasyon, anjiyogenez, gen ve büyüme faktörü ekspresyonu, hücre migrasyonu ve proliferasyonu gibi yara rejenerasyonu etkileyen faktörleri, hem in vitro hem de in vivo yaklaşımlar kullanılarak buğday eksozomları kullanılarak uyarılmıştır. Buğday ekzozomları dermal hücre proliferasyonunu, migrasyonunu ve anjiyogenezini arttırmıştır, anti-inflamatuar etkiye sahiptir, yara iyileşmesinde görevli sitokin ve genlerin seviyesini arttırmıştır. Ayrıca, buğday ekzozom içeren hidrojel formülasyonları in vivo yara iyileşmesini ve histopatolojik skor seviyelerini yükselmiştir. Sonuç olarak, bu araştırma, yara iyileştirici özellikleri nedeniyle buğday kaynaklı eksozomları kullanarak akut ve kronik yara iyileşmesi tedavisi stratejisi için yepyeni bir bakış açısı önermektedir.