Buğday yetiştiriciliğinde alana özgü herbisit uygulaması ile yabancı ot kontrolü

Bu tez çalışmasında; buğday ekim alanlarında yabancı ot idaresine yönelik stratejilerin geliştirilmesine katkı sağlanması amacıyla, Antalya ili özelinde iki farklı lokasyonda yabancı otların yoğunluklarına göre alana özgü herbisit uygulaması yapılarak hem kimyasal kullanımını azaltmak hem de verim ve kalite yönünden etkilerinin incelenmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla, iklim özellikleri kısmen birbirinden farklı, biri Güneyde sahil bölgesinde, diğeri Kuzeyde 306 metre rakımda yer alan iki lokasyonda tarla denemeleri kurulmuştur. Denemede, konvansiyonel herbisit uygulaması, alana özgü herbisit uygulaması, azaltılmış alana özgü herbisit uygulaması ve yabancı otlu kontrol olmak üzere dört karakter yer almıştır. Deneme tesadüf blokları deneme desenine göre kurulmuş ve 4 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışmada buğdayda dar ve geniş yapraklı yabancı otlara ruhsatlı % 4.5 Mesosulfuron-methyl + %2.25 Thiencarbazone-methyl + %0.9 Iodosulfuron-methyl-sodium + %13.5 Mefenpyrdiethyl (safener) aktif maddelerini içeren herbisit ruhsat dozunda uygulanmıştır. Deneme alanlarında uygulama öncesinde ve uygulamadan sonra hasada kadar üçer hafta arayla sayım ve gözlemler yapılarak yabancı otların yoğunluk ve kaplama alanları belirlenmiştir. Hasat olgunluğuna gelen buğdaylarda; bitki boyu, kardeş sayısı, başak sayısı, başak boyu, biyokütle, sap ve başak ağırlıkları, tanedeki nem oranı, bin dane ağırlığı, hektolitre ağırlığı ve verim belirlenmiştir. Her iki lokasyonda deneme alanı içerisinde toplam 14 yabancı ot türü görülmüştür. Konvansiyonel ve alana özgü herbisit uygulamaları neticesinde her iki lokasyondan elde edilen sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde, uygulamaların yabancı ot yoğunluğu ve kaplama alanını kontrole göre azalttığı, bununla birlikte konvansiyonel herbisit uygulaması ile alana özgü herbisit uygulamaları arasında yoğunluk ve kaplama alanı bakımından önemli bir fark olmadığı ve neredeyse bütün gözlemlerde istatistik olarak aynı grupta yer aldıkları görülmüştür. Her iki lokasyondaki verim değerlerine bakıldığında ise herbisit uygulamasının yabancı otlu kontrole göre verimi artırdığı, ancak konvansiyonel herbisit uygulaması ile alana özgü ve azaltılmış alana özgü herbisit uygulamaları arasında istatistik açıdan bir fark olmadığı, diğer bir ifadeyle alana özgü uygulamayla azaltılan herbisit miktarının verimi azaltmadığı görülmüştür. Bununla birlikte, konvansiyonel ilaçlamaya göre alana özgü herbisit uygulamasında ortalama %15.8 azaltılmış alana özgü herbisit uygulamasında ise ortalama %61.2 oranında daha az miktarda herbisit kullanılmıştır. Sonuç olarak, geniş alanlarda ekimi yapılan buğday bitkisinde yabancı otların tarladaki dağılımı ve yoğunluğuna bağlı olarak yapılan alana özgü ilaçlamayla kullanılan herbisit miktarı azaltılırken verimin azalmadığı tespit edilmiştir. İleride hassas tarım teknolojileri kullanılarak arazi haritaları çıkarılmak suretiyle herbisitlerin dron vb. araçlarla otonom olarak alana özgü uygulandığı daha detaylı çalışmalara ihtiyaç vardır. Bu çalışma bundan sonraki çalışmalara ışık tutacaktır.