Building energy performance, occupant comfort and retrofit strategies under the climate change adaptation process

Gelişen ve değişen dünyamızda kritik bir risk haline gelen artan enerji tüketimi, iklim değişikliğinin başlıca nedenleri arasında yer almaktadır. Binalar, yüksek CO2 emisyonları, önemli miktarda enerji tüketimi ve bina sakinlerinin artan konfor talepleri nedeniyle iklim değişikliğinde yüksek öncelikli sektörler arasındadır. Bu nedenle, iklim değişikliğine uyum sürecinde binaların iklime dayanıklı stratejiler ve enerji verimli parametrelerle bütünleştirilmesi sürdürülebilir kalkınma için büyük önem taşımaktadır. Gelecekte binaların iklim değişikliğine uyum sağlayacak önlemlerin alınmasının gerekliliği ve iklim değişikliğinin etkilerinin azaltılmasının önemi açıktır. Bu nedenle, iklim değişikliğinin gelecekteki bina enerji performansını nasıl etkileyeceğine dair kapsamlı ve nicel bir değerlendirme, iklime dayanıklı yapıların tasarlanması ve uzun vadeli stratejik kararlar alınması için gereklidir. Bu değişimin her bölgeyi farklı şekillerde ve derecelerde etkileyebileceği tahmin edilmektedir. Bu nedenle, farklı iklim bölgelerini ve farklı emisyon senaryolarını değerlendirmek kritik öneme sahiptir. Tez, binaların ve enerji performanslarının gelecekte iklim değişikliğinden nasıl etkileneceğini araştırmayı amaçlamaktadır. IPCC tarafından açıklanan raporlarda, RCP 4.5 ve 8.5 olmak üzere iki farklı emisyon senaryosu dikkate alınmıştır. Yapı stokunun önemli bir bölümünü oluşturan konut tipi seçilmiş ve iki farklı iklim bölgesi olan İstanbul ve İzmir ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Farklı iklim bölgelerinin gelecekteki iklim verileri geçiş (morphing) yöntemi kullanılarak elde edilmiştir. İklim uyum sürecinde bina enerjisini ve ısıl konforu iyileştirmek için farklı senaryolar geliştirilmiştir. Bu bağlamda, enerji verimli entegre bina tasarım kriterlerini kullanarak konut binalarının iklim direncini iyileştirmeye yönelik yaklaşımları keşfetmeyi amaçlamaktadır. Elde edilen sonuçlara göre iklim değişikliğinin her bölgeyi farklı şekilde etkilediği kanıtlanmıştır. RCP 8.5 senaryosuna göre sıcaklık değerleri İstanbul'da +4,3 °C, İzmir'de +5 °C arttı. Özellikle İzmir'de yaz aylarında aşırı ısınma oranı artış gösterdi. İyileştirme stratejileri kapsamında aşırı ısınma oranlarında dikkat çekici bir düşüş gözlemlendi. Bir diğer kritik sonuç ise yenilenebilir enerji kaynaklarının binaya entegrasyonunun iklime uyum sürecinde kritik öneme sahip olmasıdır. Ayrıca uygun yalıtım kalınlıklarının seçilmesi her iki iklim bölgesinde de önemli ölçüde enerji tasarrufu sağlamıştır. Mevcut durumda emisyon senaryolarına göre değişmekle birlikte İstanbul'da yaklaşık %65-70 oranında enerji iyileştirmesi sağlanırken, İzmir'de %60-65 oranında enerji tasarrufu sağlanmıştır. Buna karşılık, termal konfor değerleri açısından, önerilen en verimli senaryolarda her iki ilde de önemli düşüşler hesaplanmıştır. Bu doğrultuda tez, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini azaltmanın önemine vurgu yapmakta ve bina enerji verimliliği analiz ve tasarımında geleceğin iklim senaryolarını kullanmanın önemi konusunda farkındalığı artırmayı amaçlamaktadır.