Doğanın parçası olan binalar; mimarlık ve doğa ilişkisinin bina örnekleri üzerinden incelenmesi

Kontrolsüz kentleşme ve doğa arasındaki çatışma sonucunda tüm dünyayı ve ekosistemi etkileyen sorunlar ortaya çıkmaktadır. İklim krizleri, doğal kaynakların yok olması ve ekolojik dengenin bozulması başlıca sorunlar arasında yer almaktadır. Bu sorunların ortaya çıkmasında insanlar büyük rol oynarken; mimarlık ise ekolojik dengenin korunmasında önemli bir meslek haline gelmektedir. Çevre ve iklim sorunlarına karşı yenilikçi, sürdürülebilir tutum ve yaklaşımların mimarlık aracılığıyla geliştirilmesi gerekmektedir. Doğa insanlara sınırsız olanaklar sunarken aynı şekilde binaların ve insanların da doğaya sınırsız olanaklar sağlaması beklenmektedir. Gelecek nesillerin yapılı çevreler üretirken doğanın sunduğu imkanları en verimli şekilde kullanması büyük önem taşımaktadır. Günümüzde yeşil veya sürdürülebilir bina olarak nitelendirilen yapıların doğa ile iç içe olduğu iddiası yakından incelendiğinde sorgulanabilir bir hal almaktadır. Bu tez sadece kendi kendine yeten binaların değil, gerçek anlamda doğa ile iç içe olan binaların nasıl tasarlanabileceği ve hangi niteliklere sahip olması gerektiğini araştırmayı hedeflemektedir. İlk olarak, binalar ve doğa arasındaki ilişkileri keşfetmek için ekolojik psikoloji, ekolojik mimari ve rejeneratif mimariyi içeren kavramsal çerçeve tartışılacaktır. Bu okumalar sayesinde bina ve doğa arasında olması gereken karşılıklı etkileşim ve değişim ortaya çıkarılacaktır, binaların doğaya adapte olması değil, doğa ile hemhal olması üzerine araştırmalar yapılacaktır. Çalışmanın devamında, sadece bu kavramsal çerçevenin ele alınması değil, aynı zamanda mevcut uygulamaların da incelenmesi önemlidir. Günümüzde sıkça kullanılan yeşil bina sertifikasyon sistemleri, ödüller ve prensipleri incelenecek; bu sistemlerin sadece bir "pazarlama aracı" mı yoksa gerçekten doğayla bütünleşik binaların değerlendirilmesinde yeterli kapsamı sağlayıp sağlamadığı değerlendirilecektir. Tüm bu okumalar ve analizler temelinde geliştirilen bütünsel yaklaşım, doğayla bütünleşen bir binanın sahip olması gereken nitelikleri tanımlamayı amaçlamaktadır. Yeşil bina sertifikasına sahip olan ve sertifikasız ancak yeşil/ekolojik/rejeneratif olarak etiketlenen binalar seçilecek ve oluşturulan "Doğayla Bütünleşik Bina Değerlendirme Yaklaşımı" kullanılarak değerlendirilip yorumlanacaktır. Sonuçta, mevcut olarak sürdürülebilir/yeşil/ekolojik olarak nitelendirilen binaların doğanın bir parçası olup olmadığına dair bir sonuca varılacak ve çıkarımlarda bulunulacaktır. Bu çalışma ile gelecekte yapılacak mimarlık çalışmalarının, çevre ile uyumlu ve doğayı destekleyen bir yaklaşımı benimsemesi böylece küresel çevre sorunlarına karşı çözümcül bir bakış açısı geliştirilmesi istenmiştir. Teknolojik yeniliklerin ve araçların çevresel bilinç ile harmanlanması, binaların sadece çevre dostu değil, aynı zamanda çevreye olumlu katkı sağlayan yapılar olarak tasarlanmasını sağlayacaktır.