Bulanık aksiyomatik tasarım ile ürün portföyünün belirlenmesi: endüstriyel mutfak sektöründe uygulanması

Şirketlerin bulunduğu piyasalarda rekabetin yüksek olması ve firmaların pazar paylarında hedeflerine ulaşmak istemeleri, onları ürün portföyü belirleme ve ürün portföy yönetimi süreçlerinde doğru ürünlerin saptanması, üretilmesi ve iyileştirilmesi konusunda arayışlara yöneltmiştir. Bu çalışma kapsamına dahil edilen ürün portföyü belirleme sürecinde, müşteri ve firma talepleri, çalışmanın değerlendirme kriterleri olarak alınmıştır. Değerlendirme kriterleri hem sayısal hem de dilsel ifadelerden oluşmaktadır. Bu çalışmada müşteri memnuniyetini ve firma taleplerini sağlamaya yönelik olarak, Sakarya'da endüstriyel mutfak sektöründe çalışma gösteren bir firmada aynı ürün grubuna dahil olan üç ürün arasında değerlendirme yapılmıştır. Ürünlerin değerlendirilmesinde firma tarafından belirlenen sekiz ana kriter kullanılmıştır. Kriter değerlendirmesinde, sayısal ve de dilsel tanımlamalar bir arada kullanılabildiği için "Ağırlıklı Bulanık Aksiyomatik Tasarım Yönteminden" yararlanılmıştır. Ağırlıklandırma yapılmadan önceki toplam bilgi içeriğine göre; X,Y ve Z ürünlerinden en küçük bilgi içeriği değerine sahip olan ürün Z ürünü olarak belirlenmiştir. İkinci ürün Y ve son olarak X olarak bilgi içerikleri hesaplanmıştır. Firmadaki belirlenen alt ve ana kriterler, AHP yöntemi ile önceliklendirilmiş olup, ağırlıklı olarak hesaplandığında bilgi içeriği sıralamasında en optimum değere sahip ürün "Z", ikinci "X" ürünü olarak belirlenmiştir. Bu çalışmanın sonucunda şirket, müşteri ve firma beklentilerine en uygun olan iki seçenek ile ürün portföyünde değişiklik gerçekleştirmiştir. Hem müşteri hem de firma değerlendirme kriterlerine en uygun olan "Z" ve "X" ürünleri ürün gurubunun alt seçeneklerini oluşturmuştur. Değerlendirme de müşteri ve firma beklentilerine olumsuz sonuç veren "Y" ürünü, ürün grubundan çıkarılmıştır. Anahtar kelimeler: Aksiyomatik tasarım, karar destek sistemleri, analitik hiyerarşi prosesi, ürün portföyü belirleme.