Bursa ve çevresinde yayılış gösteren Gentiana L. türleri üzerinde taksonomik gözlemler

Bu çalışmada Bursa ve çevresinde yayılış gösteren Gentiana L., (Gentianaceae) taksonlarının morfolojik, anatomik, kimyasal, etnobotanik ve ekolojik özellikleri incelenmiştir. Ülkemizde ağırlıklı olarak alpin bölgelerde yayılış gösteren cinsin Bursa Uludağ'da yayılış gösteren üç taksonu bulunmaktadır. Bu taksonlar; Gentiana lutea subsp. symphyandra (Murb.) Hayek, Gentiana verna subsp. balcanica Pritchard ve Gentiana asclepiadea L. Çalışmanın morfoloji bölümünde taksonların kök, gövde, yaprak, çiçek, meyve özellikleri belirlenmiş, fotoğrafları çekilmiş ve deskripsiyonları yapılarak bir ayırım anahtarı hazırlanmıştır. Anatomik çalışmada üç taksona ait gövde, toprak altı organı ve yaprak enine kesitleri ile yaprak yüzey kesitleri alınmış ve dokularının özellikleri ve ölçümleri belirlenmiştir. Ayrıca kesitlerin fotoğrafları çekilerek çalışmaya eklenmiştir. Kimyasal çalışmada G. lutea subsp. symphyandra ve G. asclepiadea L. taksonlarının kurutulmuş rizomlarından mikrodistilasyon yöntemi ile elde edilen yağ GC ve GC / MS'de incelenmiştir. Sonuçlar tablolar halinde ilgili bölümde verilmiştir. Tıbbi bir etkiye sahip olan G. lutea L. taksonunun etnobotanik araştırmalarında; Kurutulmuş rizomlar daha önce iştah arttırıcı olarak kullanılmıştır, ancak bitkilerin aşırı toplanması nedeniyle günümüzde insanlar tarafından yaygın olarak kullanılmadığı ve toprak üstü kısımlarının hayvanlara yem olarak verildiği belirlenmiştir. Ekolojik çalışmada bitki örneklerinin toplandığı alanda 0 - 30 cm derinlikten alınan toprak örneklerinde pH, total tuz, CaCO3, saturasyon, organik madde, fosfor, potasyum miktarları saptanmıştır. Ayrıca sonuçlara, yerinde yapılan gözlemlere göre taksonların ekolojik özellikleri belirlenmiştir.