Bursa'da doğuştan ve sonradan fiziksel engelli bireylerin aile içi tükenmişlik deneyimleri

Engelli bireylerin toplumsal hayat içerisinde karşılaştıkları sorunlar, sağlıklı bir yaşam sürmelerinde ve kendilerini gerçekleştirmelerinde problem oluşturmaktadır. Bunların başında ise yük olma düşüncesi gelmektedir. Kendisini bakım açısından sevdiklerine ve ailesine yük olarak gören bireyler hayata küsmekte ve iç dünyalarına çekilmektedirler. Ancak doğuştan bir engele sahip olan bireylerde bu durum sonradan engelli olan bireylere nazaran daha az görülmektedir. Bu yüzden çalışmamızda; fiziksel engelli olarak dünyaya gelen ve sonradan bir fiziksel engele sahip olan bireylerin kendilerini ailelerine yük olarak görmelerine bağlı olarak yaşadıkları tükenmişlik deneyimlerinin karşılaştırmalı olarak keşfedilerek yaşadıkları bu güçlüğü aşmalarında ne tür güçlendirme çalışmalarına ihtiyaç duyduklarını tespit etmek amaçlanmıştır. Bu amaca ulaşabilmek için çalışmada; nitel araştırma desenlerinden biri olan fenomenoloji kullanılmış ve veriler mülakat tekniği ile toplanmıştır. Araştırmada; 6'sı doğuştan, 6'sı sonradan fiziksel engelli olan eşit sayıda erkek ve kadın birey olması kaydıyla toplamda 12 kişi ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler neticesinde elde edilen veriler MAXQDA programı ile analiz edilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda elde edilen veriler ışığında sonradan fiziksel engelli olan ve doğuştan fiziksel engeli bulunan bireylerin farklı deneyimleri keşfedildiğinde; kendilerini beraber yaşadıkları kişilere yani ailelerine karşı yük hissettikleri ve buna bağlı olarak daha fazla bir tükenmişlik içinde oldukları saptanmıştır. Özellikle sonradan engelli olan bireylerin yaşadıkları bu sorunların önlenmesi, en azından olabildiğince minimize edilebilmesi maksadıyla gerekli güçlendirme yaklaşımına bağlı çalışmalar yürütülmelidir. Anahtar Kelimeler: Sosyal hizmet, Engellilik, Tükenmişlik, Yetersizlik hissi, Güçlendirme yaklaşımı