Bursa sahil kesimlerinde mikroplastik kirliliğinin araştırılması

Günümüzde yaygın şekilde kullanılan plastiklerin parçalanması sonucu mikroplastik adı verilen parçacıklar oluşur. Mikroplastikler farklı taşınım yolları ile su ortamına kadar ulaşmaktadır. Su ortamına ulaşan mikroplastikler, ortamda bulunan canlılar tarafından tüketilmektedir. Böylece mikroplastikler besin ağına dahil olarak insan tüketimine kadar ulaşmaktadır. Bu sebeple, denizlerde mikroplastik kirliliğinin araştırılması önemlidir. Bu çalışmanın amacı, Marmara Denizi'nin Bursa'ya kıyısı olan kesimlerinde mikroplastik kirliliğinin araştırılmasıdır. Çalışma kapsamında 5 istasyonda Ağustos 2022 ve Şubat 2023 tarihlerinde iki mevsimde deniz yüzey suyu ve su kolonu örneklemesi yapılmıştır. Ön işlemler sonrası stereo mikroskop kullanılarak ilk olarak şekil, renk ve boyut sınıflandırması yapılmış, daha sonra Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektrofotometresi (FTIR) spektroskopi ile polimer türleri belirlenmiştir. Ayrıca örnek alınan her istasyonda deniz suyunun pH, sıcaklık, çözünmüş oksijen, tuzluluk, toplam çözünmüş katı madde, renk, askıda katı madde, amonyum azotu, nitrat azotu, toplam azot ve toplam fosfor miktarı gibi parametreler ölçülmüştür. Elde edilen verilen, mekansal ve mevsimsel olarak karşılaştırılmıştır. Numunelerin alındığı mevsimlere ve istasyonlara bağlı olarak mikroplastik miktarlarına ait veriler incelendiğinde istayonlarda 105 - 287 aralığında mikroplastik miktarına rastlandığı belirlenmiştir. Mevsimler arasında mikroplastik bolluğu karşılaştırıldığında, yazın kışa göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. En sık rastlanan mikroplastik tipinin ise mikroboncuk olduğu görülmüştür. Mikroplastiklerin polimer yapısını belirlemek için gerçekleştirilen FTIR analizlerinde, polietilen, polietilen tereftalat, polipropilen ve polivinil klorür polimer tipinin olduğu tespit edilmiştir. Mikroplastiklerin neden olduğu kirlilik son derece önemlidir bu yüzden kirlilik oluşmadan engellenmelidir. Bu doğrultuda içeriğinde plastik olmayan ürünlerin satışının desteklenmesi, kozmetik ürünlerinde kullanılan mikroboncukların kullanımının yasaklanması, tekstil ürünlerinin geliştirilmesi, çamaşır makineleri tahliyelerinde filtreler kullanılması, atıksu arıtma tesislerinin mikroplastik giderim verimlerinin arttırılması, iyileştirilmiş atık yönetimi oluşturulması ve uygulanması gibi önlemler alınmalıdır.