Bütünleşik üretim planlamada gölge fiyatların incelenmesi

Ticari işletmelerin amacı en uygun maliyet ile olası en yüksek kârı elde etmektir. Ancak bu amaç sınırlı kaynaklar (üretim, imalat ya da teslimata ilişkin faaliyet süreleri, vb.) ve talebin değişkenliğinden oldukça etkilenir. İşletmeler bu engelleri aşmak ve kaynakları en verimli şekilde kullanmak için planlama faaliyetlerinden yararlanır. Bu çalışma, herhangi bir işletmenin belirli bir dönemde karşılamak ile yükümlü olduğu talebin arzına ilişkin bir orta vadeli planlama faaliyeti tasarlarken literatürdeki çeşitli stratejik yaklaşımları aktarır. Altı aylık bir imalat süreci için maliyet minimizasyonu hedefi ile oluşturulan bir optimizasyon modelinde karşılaştırmalı sonuçlar tartışılmıştır. Çeşitli bütünleşik üretim planlama stratejilerine ilişkin sayısal problemlerin modellenmesinde doğrusal programlama tekniğinden faydalanılırken çözümler R programlama dili ile hesaplanmıştır. Hesaplama ve farklı simülasyonların kolayca yapılabilmesi için bir karar destek sistemi geliştirilmiştir. Ayrıca, bu çalışmada bütünleşik üretim planlama literatüründe dual problem ilk kez modellenmiş ve dual değişkenlerin ekonomik yorumu ışığında kaynakların gölge fiyatları ile azaltılmış maliyetleri hesaplanarak üretim süreçlerinin finansal değerlemelerine de özgün bir katkı sunulmuştur. Başlangıç maliyetleri ve hesaplanan gölge fiyatları karşılaştırılarak geliştirmeler önerilmiş, işletmelerin yönetici ve planlama departmanlarında görev alan sorumlulara kılavuzluk yapacak bir çalışma amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Gölge Fiyatı, Bütünleşik Üretim Planlama, Karar Destek Sistemi, Doğrusal Programlama, Optimizasyon