Çalışanların yalın üretime yönelik olumlu yaklaşım geliştirmelerinde içsel pazarlama uygulamalarının rolü

Bu tez çalışmasının temel amacı; üretim işletmelerinde çalışanların çalıştıkları işletmedeki içsel pazarlama ve yalın üretim uygulamalarına yönelik algılarını belirlemek, bu algılar arasındaki olası ilişkileri irdelemek ve başarılı yalın uygulamalarının gelişiminde algılanan içsel pazarlama uygulamalarının rolünü çalışanların bakış açısından incelemektir. Ayrıca çalışmada ikinci bir amaç olarak, çalışanların gerek işletmedeki yalın üretim uygulamalarına gerekse içsel pazarlama uygulamalarına yönelik algıları ile iş tatmini ve kurumsal bağlılık düzeyleri arasındaki ilşkiler de ele alınmıştır. Bu amaçla çalışmada, nicel araştırma yaklaşımı kullanılarak, ilişkisel araştırma türünden ve alan araştırması deseninden faydalanılmıştır. Alanyazında daha önce geçerlik ve güvenirlikleri sınanmış ölçeklerden oluşturulan bir anket ile Aksaray'da faaliyet gösteren işletmelerinde yalın üretim uygulamalarına yer veren özel sektör imalat işletmelerindeki çalışanlardan kolayda örnekleme yöntemi ile toplamda 400 katılımcı verisi toplanmıştır. Toplanan veriler, betimsel istatikler ve Pearson Korelasyon Analizi yoluyla analiz edilmiştir. Betimsel analiz sonuçları; katılımcıların yalın üretime yönelik genel algılarının ve çalıştıkları işletmedeki yalın üretim uygulamalarının teknik yönlerine ilişkin algılarının görece daha olumlu olduğunu, buna karşın ‟insan‟ unsuru ile ilgili konular açısından algılarının görece olumsuz yönde bir seyir izlediğini öne çıkarmıştır. Benzer şekilde, katılımcıların çalıştıkları işletmedeki içsel pazarlama uygulamalarının alt bileşenlerini temsil eden üst yönetim rehberliği, birim yöneticisi rehberliği, iletişim ve bilgi paylaşımı, soyut ya da sosyal yararlar ve somut yararlar ile ilişkili algılarının da görece olumsuz yönde ya da ortalamanın altında olduğu belirlenmiştir. Pearson korelasyon analizinden elde edilen sonuçlar; katılımcıların çalıştıkları işletmedeki içsel pazarlama uygulamalarının alt boyutlarından üst yönetim rehberliği algısı, birim yönetici algısı, iletişim ve bilgi paylaşımı ile yalın üretim uygulamalarına yönelik algısı arasında büyük düzeyli pozitif yönlü, soyut ve sosyal yarar algısı ve somut yarar algısı ile yalın üretim uygulamalarına yönelik algısı arasında orta büyüklükte pozitif yönlü anlamlı ilişkiler olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, katılımcıların çalıştıkları işletmedeki iş tatminleri, kurum bağlılıkları ve genel yalın üretim algıları ile çalıştıkları işletmedeki yalın üretim uygulamalarına yönelik algıları arasında da büyük ve orta düzeyli pozitif yönlü ilişkilerin varlığı tespit edilmiştir. Elde edilen bu sonuçlar, başarılı yalın uygulamalar açısından içsel pazarlama yaklaşımının olumlu etkiler sağlayabileceğine işaret ederek, gerek kavramsal alanyazın gerekse uygulama ve gelecek araştırmalara bir zemin hazırlama açısından dikkate değer ipuçları içermektedir, denilebilir.