Cam tavan sendromu ve örgütsel yabancılaşma ilişkisi: Çorum ili eğitim kurumları örneği

Bu araştırma, eğitim sektöründe görev yapan öğretmenlerin cam tavan sendromu algılarının örgütsel yabancılaşma üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Cam tavan sendromu; özellikle kadın çalışanların kariyerlerinde üst yönetim kademelerine ulaşmalarını engelleyen, açıkça görülmeyen ancak hissedilen yapısal ve kültürel engeller olarak tanımlanmaktadır. Bu engeller bireylerde zamanla çeşitli psikolojik tepkilere yol açmakta; bireyin örgüte olan aidiyetini, motivasyonunu ve performansını olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Çalışmanın teorik temelinde, cam tavan sendromunun inkâr, dayanıklılık, vazgeçme ve kabullenme alt boyutları ile örgütsel yabancılaşma arasındaki ilişkinin, demografik değişkenler doğrultusunda anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu doğrultuda nicel araştırma yöntemi benimsenmiş ve Çorum ilinde görev yapan öğretmenlerden elde edilen veriler analiz edilmiştir. Araştırmada veri toplamak amacıyla "Cam Tavan Sendromu Ölçeği" ve "İş Yabancılaşması Ölçeği" tercih edilmiştir. Çalışma kapsamında Çorum ilinde görev yapan 365 öğretmen gönüllü olarak araştırmaya katılmış; elde edilen veriler SPSS programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Analiz sürecinde bağımsız örneklemler için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), regresyon ve korelasyon analizlerinden yararlanılmış; ANOVA sonuçlarının anlamlı bulunması durumunda Scheffé ve Games-Howell çoklu karşılaştırma testleri uygulanmıştır. Bulgular, öğretmenlerin cam tavan sendromu algıları ile örgütsel yabancılaşma düzeyleri arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler bulunduğunu göstermiştir. Ayrıca cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim durumu, mesleki kıdem ve okulun bulunduğu çevre gibi demografik değişkenlerin cam tavan sendromu ve örgütsel yabancılaşma algıları üzerinde anlamlı farklılıklar oluşturduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, eğitim kurumlarında yönetim süreçlerinin daha eşitlikçi ve liyakat temelli kurgulanmasının, örgütsel yabancılaşmayı azaltabileceğine ve öğretmenlerin kariyer gelişimlerine olumlu katkı sağlayabileceğine dair önerilerde bulunulmaktadır.